Dr. Γιώργος Χλωρός, Ορθοπεδικός Χειρουργός
Η SPAIRE είναι μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική ολικής αρθροπλαστικής ισχίου που εφαρμόζεται από την πίσω πλευρά της άρθρωσης. Ο όρος ελάχιστα επεμβατική σημαίνει εδώ ότι διατηρούνται άθικτοι σημαντικοί μύες και τένοντες γύρω από το ισχίο. Έτσι περιορίζεται η παρέμβαση στα μαλακά μόρια που συμβάλλουν στην κίνηση και τη σταθερότητα της άρθρωσης.
Η ολική αρθροπλαστική εξετάζεται όταν η φθορά του ισχίου προκαλεί έντονο πόνο και σοβαρό περιορισμό στην καθημερινότητα, παρά την κατάλληλη συντηρητική αντιμετώπιση. Για τις ενδείξεις, τα εμφυτεύματα, τους κινδύνους και τη γενική διαδικασία μπορείτε να συμβουλευτείτε τον αναλυτικό οδηγό μας για την ολική αρθροπλαστική ισχίου. Η παρούσα σελίδα επικεντρώνεται στην τεχνική SPAIRE.
Πώς εφαρμόζεται η SPAIRE;
Η πρόσβαση στην άρθρωση γίνεται από την οπίσθια περιοχή του ισχίου. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της τεχνικής δεν είναι μόνο το μήκος της τομής, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ο χειρουργός προστατεύει τους μυς και τους τένοντες που βρίσκονται πίσω από την άρθρωση.
Στην τεχνική που εφαρμόζει ο Dr. Γιώργος Χλωρός, ο απιοειδής, ο έσω θυροειδής, ο άνω δίδυμος και ο κάτω δίδυμος παραμένουν πλήρως άθικτοι. Οι τένοντές τους δεν κόβονται και επομένως δεν χρειάζεται να επανακαθηλωθούν στο τέλος της επέμβασης.
Για να δημιουργηθεί ο απαραίτητος χώρος, διατέμνονται στοχευμένα ο τένοντας του έξω θυροειδούς και ο οπίσθιος αρθρικός θύλακος. Αφού τοποθετηθεί η αρθροπλαστική και ελεγχθούν η κίνηση και η σταθερότητα του ισχίου, οι δύο αυτές δομές αποκαθίστανται ανατομικά.
Σε πρακτικό επίπεδο, η SPAIRE περιλαμβάνει:
- προσπέλαση από την πίσω πλευρά του ισχίου,
- αναγνώριση και προστασία των τενόντων που θα διατηρηθούν,
- στοχευμένη διάνοιξη της άρθρωσης,
- τοποθέτηση και έλεγχο της αρθροπλαστικής,
- ανατομική αποκατάσταση του έξω θυροειδούς και του οπίσθιου θυλάκου.
Η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συνήθης επιλογή σε κατάλληλες πρωτογενείς ολικές αρθροπλαστικές. Αν όμως η ανατομία είναι ιδιαίτερα σύνθετη, έχει προηγηθεί άλλη επέμβαση ή απαιτείται ευρύτερη έκθεση, μπορεί να χρειαστεί διαφορετική στρατηγική.
Ποια είναι τα βασικά πλεονεκτήματα;
Διατηρούνται σημαντικοί τένοντες
Ο απιοειδής, ο έσω θυροειδής και οι δύο δίδυμοι παραμένουν στη φυσική τους θέση. Δεν χρειάζεται να επουλωθούν μετά από διατομή, επειδή δεν έχουν αποκολληθεί. Αυτό είναι το πιο σαφές και άμεσα κατανοητό πλεονέκτημα της SPAIRE.
Περιορίζεται η παρέμβαση στους μυς πίσω από το ισχίο
Οι συγκεκριμένοι μύες συμμετέχουν στην κίνηση, στον έλεγχο του ποδιού και στη σταθερότητα της άρθρωσης. Η διατήρησή τους περιορίζει τον χειρουργικό τραυματισμό των μαλακών μορίων, χωρίς να σημαίνει ότι η επέμβαση γίνεται χωρίς καθόλου τραυματισμό ιστών.
Διατηρείται περισσότερο η φυσική λειτουργία της άρθρωσης
Επειδή οι τένοντες παραμένουν ενωμένοι με το οστό, διατηρείται η φυσική συνέχεια μεταξύ μυός και μηριαίου. Αυτό μπορεί να βοηθά τον μυϊκό έλεγχο κατά τα πρώτα στάδια της αποκατάστασης.
Υποστηρίζεται η σταθερότητα του ισχίου
Οι τένοντες που διατηρούνται αποτελούν μέρος του φυσικού συστήματος σταθεροποίησης της άρθρωσης. Παράλληλα, ο έξω θυροειδής και ο οπίσθιος θύλακος αποκαθίστανται στο τέλος της επέμβασης. Πρώιμα δεδομένα έχουν δείξει καλύτερη μέτρηση της σταθερότητας κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μηδενίζεται ο κίνδυνος εξαρθρήματος.
Μπορεί να διευκολύνεται η πρώιμη κινητοποίηση
Η μικρότερη παρέμβαση στους τένοντες μπορεί να διευκολύνει τον έλεγχο του ποδιού και τα πρώτα βήματα σε ορισμένους ασθενείς. Η ταχύτερη αποκατάσταση δεν είναι εγγυημένη, καθώς επηρεάζεται και από τη μυϊκή κατάσταση, τη γενική υγεία και την πορεία της επέμβασης.
Όταν δεν μπορεί να εφαρμοστεί η πλήρης SPAIRE
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μην είναι δυνατή η πλήρης διατήρηση όλων των δομών της SPAIRE. Τότε μπορεί να εφαρμοστεί οπίσθια προσπέλαση με διατήρηση του απιοειδούς, γνωστή ως Piriformis Sparing Posterior Approach.
Με αυτή την τεχνική διατηρείται άθικτος ο τένοντας του απιοειδούς, ένας ιδιαίτερα σημαντικός τένοντας για τον έλεγχο και τη σταθερότητα του ισχίου. Οι υπόλοιπες δομές αντιμετωπίζονται ανάλογα με την ανατομία και την έκθεση που απαιτείται. Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα κατά τον χειρουργικό σχεδιασμό.
Αποκατάσταση και προφυλάξεις
Η έγερση και η βάδιση αρχίζουν συνήθως νωρίς, όταν αυτό είναι ασφαλές. Το βοήθημα, οι ασκήσεις και η πρόοδος της φόρτισης προσαρμόζονται στον κάθε ασθενή.
Μετά την επέμβαση δεν ισχύει αυτόματα ούτε το «καμία προφύλαξη» ούτε ένας ίδιος περιορισμός για όλους. Οι οδηγίες εξαρτώνται από τη σταθερότητα, τη δύναμη, την ισορροπία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι η SPAIRE ελάχιστα επεμβατική;
Ναι. Αυτό σημαίνει κυρίως ότι διατηρούνται άθικτοι σημαντικοί μύες και τένοντες γύρω από το ισχίο και όχι απλώς ότι η εξωτερική τομή είναι μικρή.
Ποιοι τένοντες διατηρούνται;
Διατηρούνται ο απιοειδής, ο έσω θυροειδής και οι τένοντες του άνω και κάτω διδύμου. Ο έξω θυροειδής και ο οπίσθιος θύλακος διατέμνονται και αποκαθίστανται.
Εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς;
Όχι. Αν χρειάζεται ευρύτερη χειρουργική έκθεση, μπορεί να επιλεγεί διαφορετική τεχνική, όπως η οπίσθια προσπέλαση με διατήρηση του απιοειδούς.
Μειώνει τον κίνδυνο εξαρθρήματος;
Η διατήρηση των οπίσθιων τενόντων μπορεί να υποστηρίζει τη σταθερότητα. Δεν έχει αποδειχθεί όμως ότι η SPAIRE από μόνη της αποτρέπει όλα τα εξαρθρήματα.
Χρειάζονται προφυλάξεις;
Ναι, αλλά προσαρμόζονται στον κάθε ασθενή. Η SPAIRE δεν σημαίνει ότι όλοι μπορούν να κινούνται χωρίς περιορισμούς αμέσως μετά την επέμβαση.
Συμπέρασμα
Η SPAIRE επιτρέπει την ολική αρθροπλαστική ισχίου με διατήρηση σημαντικών μυών και τενόντων. Όταν η πλήρης τεχνική δεν είναι δυνατή, η οπίσθια προσπέλαση με διατήρηση του απιοειδούς προσφέρει μια εναλλακτική που προστατεύει αυτόν τον ιδιαίτερα σημαντικό τένοντα.
Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από την ανατομία και τις ανάγκες κάθε ασθενούς. Μια ορθοπεδική αξιολόγηση μπορεί να καθορίσει την καταλληλότερη χειρουργική στρατηγική.
Το κείμενο έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την προσωπική ιατρική συμβουλή, την εξέταση ή τις μετεγχειρητικές οδηγίες της θεραπευτικής σας ομάδας.
Αξιόπιστες πηγές
- Total Hip Replacement. AAOS OrthoInfo.
- Hanly RJ, et al. SPAIRE (Save Piriformis and Internus, Repair Externus): a modified posterior approach for total hip replacement — αρχική τεχνική περιγραφή. Hip International.
- Τυχαιοποιημένη μελέτη SPAIRE, 2024.
- Tan TL, et al. Piriformis-sparing total hip arthroplasty. The Journal of Arthroplasty.
