Αξιολόγηση χρειάζεται όταν ο πόνος επιμένει, επανέρχεται συχνά ή δυσκολεύει το περπάτημα, τις σκάλες, τον ύπνο ή την εργασία. Ένα θερμό και πολύ πρησμένο γόνατο, ο πυρετός, η αιφνίδια αδυναμία φόρτισης ή ένας σοβαρός πρόσφατος τραυματισμός απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Τι συμβαίνει στο γόνατο

Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι μόνο «φθορά του χόνδρου». Με τον χρόνο μπορεί να αλλάξουν πολλά στοιχεία του γόνατος:

• ο χόνδρος που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες λεπταίνει και χάνει μέρος της ομαλότητάς του,
• το οστό κάτω από τον χόνδρο μπορεί να γίνει πυκνότερο και να σχηματίσει οστεόφυτα, δηλαδή μικρές οστικές προεξοχές,
• ο αρθρικός υμένας μπορεί να ερεθιστεί και να δημιουργηθεί υγρό ή πρήξιμο,
• οι μηνίσκοι μπορεί να παρουσιάσουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις,
• οι μύες γύρω από το γόνατο μπορεί να εξασθενήσουν, ιδιαίτερα όταν ο πόνος περιορίζει την κίνηση.

Στην εμφάνιση και στην εξέλιξη της νόσου μπορεί να συμβάλλουν:

• η ηλικία,
• ένας παλαιότερος τραυματισμός,
• η κληρονομική προδιάθεση,
• η ευθυγράμμιση του ποδιού,
• το αυξημένο σωματικό βάρος,
• η μακροχρόνια ή επαναλαμβανόμενη καταπόνηση του γόνατος.

Η πορεία δεν είναι ίδια σε όλους. Δύο άνθρωποι με παρόμοια ακτινογραφία μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό πόνο και διαφορετικούς περιορισμούς.

Συμπτώματα και προειδοποιητικά σημεία

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• πόνος στο περπάτημα ή μετά από αρκετή ορθοστασία,
• δυσκολία στις σκάλες ή όταν σηκώνεστε από καρέκλα,
• δυσκαμψία μετά από ακινησία ή το πρωί,
• πρήξιμο ή αίσθημα βάρους στο γόνατο,
• ήχοι ή αίσθημα τριβής κατά την κίνηση,
• δυσκολία να λυγίσει ή να τεντώσει πλήρως το γόνατο,
• αδυναμία στο πόδι και μικρότερη αντοχή στο περπάτημα,
• πόνος σε ηρεμία ή τη νύχτα, κυρίως σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις.

Δεν οφείλεται κάθε πόνος στο γόνατο σε οστεοαρθρίτιδα. Ένας πρόσφατος τραυματισμός, μια βλάβη μηνίσκου, μια τενοντίτιδα, η ουρική αρθρίτιδα ή μια φλεγμονώδης πάθηση μπορεί να προκαλέσουν διαφορετική εικόνα. Το πώς άρχισε ο πόνος και τι τον επιδεινώνει βοηθούν τον ορθοπεδικό να ξεχωρίσει την αιτία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως σε τρία στοιχεία:

1. Ιστορικό: πού πονάει το γόνατο, πότε άρχισε ο πόνος, αν προηγήθηκε τραυματισμός και ποιες κινήσεις έχουν γίνει δύσκολες.
2. Κλινική εξέταση: ο ορθοπεδικός ελέγχει τη βάδιση, την ευθυγράμμιση του ποδιού, το πρήξιμο, την ευαισθησία, την κίνηση του γόνατος και τη δύναμη των μυών.
3. Ακτινογραφίες: όταν χρειάζονται, γίνονται συνήθως σε όρθια θέση, ώστε το γόνατο να εξετάζεται ενώ δέχεται το βάρος του σώματος.

Η ακτινογραφία μπορεί να δείξει:

• στένωση του διαστήματος ανάμεσα στα οστά,
• οστεόφυτα,
• αλλαγές στο οστό,
• αν οι αλλοιώσεις αφορούν ένα ή περισσότερα τμήματα του γόνατος.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τυπικής οστεοαρθρίτιδας, η κλινική εξέταση και οι σωστές ακτινογραφίες αρκούν για τη διάγνωση και τον σχεδιασμό της θεραπείας. Η μαγνητική τομογραφία συνήθως δεν χρειάζεται.

Μαγνητική μπορεί να ζητηθεί όταν τα συμπτώματα δεν εξηγούνται από την εξέταση και τις ακτινογραφίες ή όταν υπάρχει υποψία άλλης βλάβης. Εξετάσεις αίματος ή παρακέντηση γίνονται μόνο όταν πρέπει να αποκλειστούν άλλες παθήσεις, όπως λοίμωξη, ουρική ή φλεγμονώδης αρθρίτιδα.

Η βάση της συντηρητικής αντιμετώπισης

Η συντηρητική αντιμετώπιση προσαρμόζεται στα συμπτώματα και στην καθημερινότητα του ασθενούς. Μπορεί να περιλαμβάνει:

• ασκήσεις για δύναμη και κινητικότητα,
• περπάτημα, στατικό ποδήλατο ή άσκηση στο νερό,
• αποφυγή απότομης αύξησης της καταπόνησης και δραστηριοτήτων με έντονους κραδασμούς,
• φυσικοθεραπευτική καθοδήγηση,
• μπαστούνι ή νάρθηκα σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
• σταδιακή μείωση βάρους, όταν το αυξημένο βάρος επιβαρύνει το γόνατο.

Ο στόχος δεν είναι η ακινησία. Είναι να διατηρηθεί η κίνηση χωρίς να επιβαρύνεται υπερβολικά το γόνατο.

Φάρμακα και άλλες επιλογές ανακούφισης

Τοπικά ή από του στόματος αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο του πόνου. Η επιλογή εξαρτάται από το ιατρικό ιστορικό, επειδή προβλήματα στο στομάχι, στα νεφρά ή στην καρδιά, καθώς και η λήψη αντιπηκτικών, μπορεί να περιορίζουν τη χρήση τους. Δεν υπάρχει ένα φάρμακο κατάλληλο για όλους και δεν δίνονται δοσολογικές οδηγίες χωρίς ιατρική αξιολόγηση.

Ενέσιμες θεραπείες

Οι ενέσιμες θεραπείες έχουν σημαντική θέση στην αντιμετώπιση της αρχόμενης και μέτριας οστεοαρθρίτιδας γόνατος. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας εξαρτάται από τον ασθενή, το στάδιο της νόσου, την ένταση των συμπτωμάτων, τη λειτουργικότητα και τις προηγούμενες θεραπείες.

Υαλουρονικό οξύ

Το υαλουρονικό οξύ χορηγείται μέσα στην άρθρωση σε περιπτώσεις αρχόμενης ή μέτριας οστεοαρθρίτιδας. Στόχος είναι η μείωση του πόνου και η ευκολότερη κίνηση. Η διάρκεια και ο βαθμός ανακούφισης διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η θεραπεία δεν αναγεννά τον φθαρμένο χόνδρο.

PRP

Το PRP, δηλαδή πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια, παρασκευάζεται από μικρή ποσότητα αίματος του ίδιου του ασθενούς. Χρησιμοποιείται σε αρχόμενη ή μέτρια οστεοαρθρίτιδα με στόχο τη μείωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της λειτουργίας. Η ανταπόκριση διαφέρει και το PRP δεν σημαίνει ότι ο χαμένος χόνδρος δημιουργείται ξανά.

Ενδαρθρική κορτιζόνη

Η κορτιζόνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως όταν υπάρχει έντονη έξαρση του πόνου ή του οιδήματος. Η ανακούφιση είναι συνήθως βραχυπρόθεσμη.

Καμία ενέσιμη θεραπεία δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα σε όλους. Ο ορθοπεδικός επιλέγει την κατάλληλη λύση με βάση τη συνολική εικόνα του ασθενούς.

Πότε συζητείται χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση συζητείται όταν ο πόνος και η δυσκαμψία επιμένουν, η καθημερινότητα έχει περιοριστεί σημαντικά και οι μη χειρουργικές θεραπείες δεν προσφέρουν επαρκή ανακούφιση. Δεν αποφασίζει ένας ακτινολογικός βαθμός μόνος του. Μετρά η συνολική εικόνα του ασθενούς.

Στην προχωρημένη, διάχυτη οστεοαρθρίτιδα η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι η κύρια χειρουργική λύση. Αντικαθιστά τις φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες με εμφυτεύματα, με στόχο τη μείωση του πόνου και τη βελτίωση της λειτουργίας.

Η ηλικία δεν έχει απόλυτη σχέση με το αν κάποιος θα χειρουργηθεί ή όχι. Η απόφαση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες:

• πόσο έντονος και επίμονος είναι ο πόνος,
• πόσο έχει περιοριστεί το περπάτημα και η καθημερινότητα,
• τι δείχνουν η εξέταση και οι ακτινογραφίες,
• ποιες θεραπείες έχουν ήδη δοκιμαστεί,
• ποια είναι η γενική κατάσταση της υγείας,
• ποιες είναι οι ανάγκες και οι προσδοκίες του ασθενούς.

Το σωματικό βάρος και η ηλικία λαμβάνονται υπόψη, αλλά κανένα από τα δύο δεν αποφασίζει μόνο του.

Σε ειδικά επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν οι αλλοιώσεις περιορίζονται σε ένα διαμέρισμα του γόνατος, μπορεί να εξεταστεί μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική. Σε νεότερους ή δραστήριους ασθενείς με συγκεκριμένη παραμόρφωση και μονοδιαμερισματική νόσο μπορεί να συζητηθεί οστεοτομία. Οι επιλογές αυτές δεν είναι εναλλακτικές για όλους· εξαρτώνται από την κατανομή της βλάβης, τους συνδέσμους, την ευθυγράμμιση και τους στόχους του ασθενούς.

Η επέμβαση αποφασίζεται μετά από συζήτηση για τα πιθανά οφέλη, τους κινδύνους και την αποκατάσταση. Η τελική απόφαση λαμβάνεται μαζί με τον ασθενή.

[ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ — Ολική αρθροπλαστική γόνατος: βασικές πληροφορίες για την επέμβαση και τη θέση της στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα.]

Συχνές ερωτήσεις

Βοηθά ή βλάπτει το περπάτημα;

Συνήθως βοηθά όταν η απόσταση και ο ρυθμός προσαρμόζονται. Αν ο πόνος αυξάνεται έντονα ή παραμένει για πολλές ώρες, περιορίστε προσωρινά την απόσταση ή την ένταση και ζητήστε καθοδήγηση. Η πλήρης ακινησία συχνά επιδεινώνει τη μυϊκή αδυναμία και τη δυσκαμψία.

Χρειάζεται πάντα μαγνητική τομογραφία;

Όχι. Το ιστορικό, η εξέταση και, όταν χρειάζεται, οι ακτινογραφίες αρκούν συχνά. Μαγνητική ζητείται όταν υπάρχει διαφορετικό διαγνωστικό ερώτημα ή όταν το αποτέλεσμα μπορεί να αλλάξει το πλάνο.

Πότε θεωρείται «προχωρημένη» η οστεοαρθρίτιδα;

Όταν συνδυάζονται εκτεταμένες αλλοιώσεις με επίμονο πόνο και ουσιαστικό περιορισμό της λειτουργίας. Δεν ορίζεται από μία ακτινολογική βαθμίδα μόνο.

Αποφασίζει η ηλικία ή το βάρος από μόνο του;

Όχι. Αποτελούν μέρος της συνολικής αξιολόγησης, μαζί με τα συμπτώματα, τη λειτουργία, τη γενική υγεία, την εξέταση, τις εικόνες και τις προσδοκίες.

Πότε χρειάζεται άμεση εξέταση;

Όταν δεν μπορείτε ξαφνικά να πατήσετε, το γόνατο είναι πολύ πρησμένο ή παραμορφωμένο, υπάρχει θερμότητα και κοκκινίλα μαζί με πυρετό ή ρίγος ή έχει προηγηθεί σοβαρός τραυματισμός.

Το επόμενο βήμα

Αν ο πόνος στο γόνατο επιμένει ή περιορίζει την καθημερινότητά σας, μια εξατομικευμένη ορθοπεδική αξιολόγηση μπορεί να ξεκαθαρίσει την αιτία, τη βαρύτητα και τις ρεαλιστικές επιλογές. Στόχος είναι ένα πλάνο που ταιριάζει στη λειτουργία, στις ανάγκες και στις προτεραιότητές σας.

The post Οστεοαρθρίτιδα γόνατος: συμπτώματα, διάγνωση και αντιμετώπιση appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Η διάγνωση γίνεται κυρίως με το ιστορικό και την εξέταση. Μετά τη διάγνωση, η θεραπεία επιλέγεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή.

Η αντιμετώπιση οργανώνεται συνήθως γύρω από τρεις βασικούς άξονες:

• προσαρμογή των δραστηριοτήτων που αυξάνουν τον πόνο,
• σταδιακή άσκηση και ενδυνάμωση,
• ενέσιμες θεραπείες σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Οι τρεις άξονες δεν χρησιμοποιούνται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Η προσαρμογή των δραστηριοτήτων και η σταδιακή ενδυνάμωση αποτελούν βασικό μέρος του πλάνου. Όταν ο πόνος επιμένει ή περιορίζει σημαντικά την καθημερινότητα, μπορεί να συζητηθεί και ενέσιμη θεραπεία.

Όταν υπάρχει λόγος να συζητηθεί ενέσιμη θεραπεία, οι δύο επιλογές που παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο είναι:

• η έγχυση κορτιζόνης,
• το PRP, δηλαδή πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια.

Η κορτιζόνη και το PRP δεν είναι η ίδια θεραπεία και δεν χρησιμοποιούνται αυτόματα σε κάθε τροχαντηρίτιδα. Η επιλογή εξαρτάται από την αιτία του πόνου, τα ευρήματα της εξέτασης, τη συμμετοχή των γλουτιαίων τενόντων και όσα έχουν ήδη δοκιμαστεί.

Τι είναι η τροχαντηρίτιδα με απλά λόγια;

Στην εξωτερική πλευρά του ισχίου υπάρχει μια οστική προεξοχή που λέγεται μείζων τροχαντήρας. Πάνω και γύρω από αυτήν βρίσκονται:

• οι τένοντες των γλουτιαίων μυών,
• μικροί σάκοι με υγρό που βοηθούν τους ιστούς να κινούνται χωρίς μεγάλη τριβή,
• μύες και άλλοι μαλακοί ιστοί που σταθεροποιούν το ισχίο.

Ο όρος «τροχαντηρίτιδα» είναι ο πιο γνωστός στους ασθενείς. Παλαιότερα ο πόνος αποδιδόταν συχνά μόνο σε φλεγμονή του τοπικού σάκου και λεγόταν τροχαντηρική θυλακίτιδα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι συχνά συμμετέχουν και οι γλουτιαίοι τένοντες.

Γι’ αυτό οι γιατροί χρησιμοποιούν και τον όρο «σύνδρομο πόνου του μείζονα τροχαντήρα» ή GTPS. Είναι ένας ευρύτερος όρος. Στο άρθρο θα χρησιμοποιούμε κυρίως την πιο γνωστή λέξη: «τροχαντηρίτιδα».

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

Το βασικό σύμπτωμα είναι πόνος έξω από το ισχίο. Πολλοί ασθενείς μπορούν να δείξουν το επώδυνο σημείο με ένα δάκτυλο.

Η τροχαντηρίτιδα μπορεί να προκαλεί:

• πόνο όταν ξαπλώνετε πάνω στην ενοχλημένη πλευρά,
• ενόχληση όταν γυρίζετε στο κρεβάτι,
• πόνο στο περπάτημα, κυρίως σε μεγάλη απόσταση,
• δυσκολία στην ανηφόρα ή στις σκάλες,
• ενόχληση όταν σηκώνεστε από χαμηλή καρέκλα,
• πόνο όταν στηρίζεστε στο ένα πόδι,
• ευαισθησία όταν πιέζετε την εξωτερική πλευρά του ισχίου,
• πόνο που απλώνεται λίγο προς την εξωτερική πλευρά του μηρού.

Σε μερικούς ανθρώπους ο πόνος εμφανίζεται μόνο μετά από κούραση. Σε άλλους επηρεάζει τον ύπνο και απλές καθημερινές κινήσεις.

Γιατί εμφανίζεται η τροχαντηρίτιδα;

Δεν υπάρχει πάντα μία συγκεκριμένη αιτία. Συχνά η τροχαντηρίτιδα εμφανίζεται όταν το ισχίο δέχεται περισσότερο φορτίο από αυτό που μπορεί να αντέξει εκείνη την περίοδο.

Η στάση του σώματος και ο τρόπος που φορτίζουμε το ισχίο μέσα στην ημέρα μπορούν επίσης να επηρεάζουν την περιοχή. Δεν υπάρχει μία «λάθος στάση» που προκαλεί πάντα τροχαντηρίτιδα. Όταν όμως ορισμένες θέσεις επαναλαμβάνονται για πολλές ώρες, μπορεί να αυξάνουν την πίεση στην εξωτερική πλευρά του ισχίου.

Συνηθισμένοι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι:

• απότομη αύξηση στο περπάτημα ή στο τρέξιμο,
• περισσότερες σκάλες ή ανηφόρες από το συνηθισμένο,
• επιστροφή στην άσκηση μετά από μεγάλο διάστημα αδράνειας,
• αλλαγή στο πρόγραμμα γυμναστικής,
• πολύωρη ορθοστασία, ιδιαίτερα με το βάρος κυρίως στο ένα πόδι,
• συνήθεια να στεκόμαστε «κρεμασμένοι» πάνω στο ένα ισχίο,
• συχνό σταυροπόδι ή πολύωρο κάθισμα στην ίδια θέση,
• ύπνος πάνω στην επώδυνη πλευρά,
• αδυναμία των γλουτιαίων μυών,
• άμεσο χτύπημα στο πλάι του ισχίου,
• αλλαγή στη στάση ή στον τρόπο που περπατάτε λόγω πόνου στη μέση, στο γόνατο ή στο πόδι.

Δεν έχουν όλοι οι παράγοντες την ίδια σημασία. Η εξέταση βοηθά να βρεθεί τι επιβαρύνει περισσότερο τον κάθε ασθενή.

Είναι πάντα τροχαντηρίτιδα;

Όχι. Ο πόνος έξω από το ισχίο δεν σημαίνει αυτόματα τροχαντηρίτιδα. Άλλες παθήσεις μπορεί να δίνουν παρόμοια συμπτώματα.

Ο ορθοπεδικός εξετάζει αν ο πόνος προέρχεται από:

• Οστεοαρθρίτιδα του ισχίου. Συνήθως προκαλεί βαθύτερο πόνο στη βουβωνική χώρα, δυσκαμψία και δυσκολία στην κίνηση.
• Άλλο πρόβλημα μέσα στην άρθρωση. Ο πόνος μπορεί να είναι μπροστά, στη βουβωνική χώρα, και να συνοδεύεται από «πιάσιμο» ή μπλοκάρισμα.
• Τη μέση. Ο πόνος από την οσφύ μπορεί να πηγαίνει προς τον γλουτό και τον μηρό.
• Ερεθισμό νεύρου. Μούδιασμα, κάψιμο, αίσθημα ηλεκτρισμού ή πόνος κάτω από το γόνατο χρειάζονται διαφορετικό έλεγχο.
• Τραυματισμό. Μετά από πτώση ή δυνατό χτύπημα πρέπει να αποκλειστούν κάκωση, αιμάτωμα ή κάταγμα.

Μερικές φορές συνυπάρχουν δύο προβλήματα. Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να έχει τροχαντηρίτιδα και ταυτόχρονα ενόχληση από τη μέση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της τροχαντηρίτιδας είναι κυρίως κλινική. Αυτό σημαίνει ότι το ιστορικό και η εξέταση έχουν μεγάλη σημασία.

Ο ορθοπεδικός θα ρωτήσει:

• πού ακριβώς πονάτε,
• πότε άρχισε ο πόνος,
• ποιες κινήσεις σας ενοχλούν,
• αν πονάτε στον ύπνο,
• αν αυξήσατε πρόσφατα κάποια δραστηριότητα,
• αν προηγήθηκε πτώση ή χτύπημα,
• αν έχετε πόνο στη μέση ή στη βουβωνική χώρα.

Στην εξέταση ελέγχει:

• την ευαισθησία έξω από το ισχίο,
• την κίνηση της άρθρωσης,
• τη δύναμη των γλουτιαίων μυών,
• τη στήριξη στο ένα πόδι,
• τον τρόπο βάδισης,
• αν συγκεκριμένες κινήσεις προκαλούν τον γνώριμο πόνο.

Δεν χρειάζονται όλοι μαγνητική τομογραφία. Ανάλογα με την εικόνα, μπορεί να ζητηθούν:

• ακτινογραφία, για έλεγχο των οστών και της άρθρωσης,
• υπέρηχος, για τους τένοντες και την περιοχή γύρω από τον τροχαντήρα,
• μαγνητική τομογραφία, όταν ο πόνος επιμένει ή υπάρχει υποψία μεγαλύτερης βλάβης.

Οι εξετάσεις δεν αξιολογούνται μόνες τους. Πρέπει να ταιριάζουν με τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση.

Ενέσιμες θεραπείες για την τροχαντηρίτιδα

Οι ενέσιμες θεραπείες μπορούν να συζητηθούν όταν η τροχαντηρίτιδα επιμένει ή όταν ο πόνος περιορίζει έντονα τον ύπνο, το περπάτημα και την καθημερινότητα. Πριν από οποιαδήποτε ένεση χρειάζεται να έχει αξιολογηθεί σωστά η αιτία του πόνου.

Πότε μπορεί να συζητηθεί μια ένεση;

Η συζήτηση γίνεται συνήθως όταν:

• ο πόνος επιμένει παρά τα αρχικά μέτρα,
• ο ύπνος ή το περπάτημα έχουν επηρεαστεί σημαντικά,
• η εξέταση δείχνει από ποια περιοχή προέρχονται τα συμπτώματα,
• ο πόνος δυσκολεύει την έναρξη ή τη συνέχιση της αποκατάστασης,
• έχουν αξιολογηθεί οι θεραπείες που έχουν ήδη δοκιμαστεί,
• έχουν ελεγχθεί το ιατρικό ιστορικό, τα φάρμακα και οι πιθανοί περιορισμοί.

Η ένεση δεν επιλέγεται μόνο επειδή ο πόνος κρατά πολλές ημέρες. Η συνολική εικόνα δείχνει αν υπάρχει λόγος να συζητηθεί και ποια επιλογή ταιριάζει καλύτερα.

Έγχυση κορτιζόνης

Η κορτιζόνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις για να μειώσει τον πόνο και τον τοπικό ερεθισμό.

Πριν από την επιλογή της αξιολογούνται:

• τα ευρήματα της εξέτασης,
• το σημείο που φαίνεται να προκαλεί τον πόνο,
• η ένταση των συμπτωμάτων,
• το αν ο πόνος εμποδίζει την καθημερινότητα ή την αποκατάσταση,
• το ιατρικό ιστορικό και προηγούμενες εγχύσεις.

Η κορτιζόνη δεν διορθώνει από μόνη της όλους τους παράγοντες που επιβαρύνουν το ισχίο. Δεν αντικαθιστά όσα χρειάζονται για να επανέλθει η λειτουργία του ισχίου.

PRP

Το PRP είναι πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια. Παρασκευάζεται από μικρή ποσότητα αίματος του ίδιου του ασθενούς.

Μπορεί να συζητηθεί ως εξατομικευμένη επιλογή σε επιλεγμένες περιπτώσεις τροχαντηρίτιδας, ιδιαίτερα όταν η εξέταση δείχνει ότι συμμετέχουν οι γλουτιαίοι τένοντες.

Πριν επιλεγεί το PRP, αξιολογούνται:

• η ακριβής διάγνωση,
• η κατάσταση των γλουτιαίων τενόντων,
• η διάρκεια και η ένταση των συμπτωμάτων,
• οι θεραπείες που έχουν ήδη δοκιμαστεί,
• η γενική υγεία και τα φάρμακα του ασθενούς,
• οι καθημερινές ανάγκες και οι στόχοι του.

Το PRP δεν αποτελεί αυτόματη επιλογή για κάθε τροχαντηρίτιδα. Το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι εγγυημένο.

Πώς επιλέγεται η ενέσιμη θεραπεία;

Ο ορθοπεδικός επιλέγει την ενέσιμη θεραπεία από τη συνολική εικόνα. Εξετάζει:

• το ακριβές σημείο του πόνου,
• τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης,
• το αν συμμετέχουν περισσότερο οι τένοντες ή άλλοι ιστοί της περιοχής,
• τη βαρύτητα του προβλήματος,
• την επίδραση στον ύπνο, στο περπάτημα και στην εργασία,
• τις προηγούμενες θεραπείες,
• το ιατρικό ιστορικό και τα φάρμακα,
• τους στόχους του συγκεκριμένου ασθενούς.

Μετά την ένεση οργανώνεται το επόμενο βήμα ανάλογα με τη διάγνωση και την ανταπόκριση. Η ενέσιμη θεραπεία αποτελεί μέρος ενός συνολικού, εξατομικευμένου πλάνου.

Όταν επιλεγεί ένεση, το πλάνο μπορεί παράλληλα να περιλαμβάνει προσαρμογή των δραστηριοτήτων, σταδιακή άσκηση και ενδυνάμωση. Η ένεση δεν αντικαθιστά την προσαρμογή των καθημερινών φορτίων και τη σταδιακή επάνοδο.

Προσαρμογή δραστηριοτήτων, σταδιακή άσκηση και ενδυνάμωση

Η προσαρμογή των δραστηριοτήτων, η σταδιακή άσκηση και η ενδυνάμωση αποτελούν βασικό μέρος της αντιμετώπισης. Μπορούν να εφαρμοστούν μόνες τους ή να συνδυαστούν με ενέσιμη θεραπεία, όταν ο ορθοπεδικός κρίνει ότι χρειάζεται. Δεν χρειάζεται συνήθως πλήρης ακινησία.

Μπορεί να βοηθήσει:

• να μειωθούν προσωρινά οι μεγάλες αποστάσεις, οι ανηφόρες και οι πολλές σκάλες,
• να μη στέκεστε «κρεμασμένοι» με όλο το βάρος στο ένα ισχίο,
• να μην κάθεστε με σταυρωμένα πόδια όταν αυξάνεται ο πόνος,
• να μην κοιμάστε πάνω στην επώδυνη πλευρά,
• να χρησιμοποιείτε μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα όταν κοιμάστε στην άλλη πλευρά,
• να μοιράζετε τις δουλειές και το περπάτημα μέσα στην ημέρα,
• να αποφεύγετε το μοτίβο «καθόλου κίνηση για μέρες και μετά υπερβολική δραστηριότητα».

Η άσκηση και η φυσικοθεραπεία προσαρμόζονται στις ανάγκες του ασθενούς. Μπορεί να περιλαμβάνουν ήπιες ασκήσεις, ενδυνάμωση των γλουτιαίων μυών και σταδιακή επιστροφή στο περπάτημα. Μία άσκηση δεν είναι κατάλληλη για όλους.

Στην πράξη, η πορεία γίνεται συνήθως βήμα-βήμα:

1. Βρίσκεται ένα επίπεδο δραστηριότητας που δεν προκαλεί μεγάλη έξαρση.
2. Ξεκινούν ήπιες και ανεκτές ασκήσεις.
3. Αυξάνονται σταδιακά η δύναμη και η αντοχή των γλουτιαίων μυών.
4. Προστίθενται μεγαλύτερες αποστάσεις, σκάλες ή πιο απαιτητικές δραστηριότητες.

Αν ο πόνος αυξάνεται πολύ ή παραμένει έντονος την επόμενη ημέρα, το πρόγραμμα χρειάζεται προσαρμογή. Στόχος είναι η σταδιακή πρόοδος και όχι η απότομη επιστροφή σε πλήρη δραστηριότητα.

Φάρμακα για τον πόνο

Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη μπορεί να χρησιμοποιηθούν για μικρό διάστημα, όταν είναι κατάλληλα. Δεν είναι ασφαλή για όλους.

Πριν από τη λήψη τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

• προβλήματα στο στομάχι,
• νεφρική ή καρδιακή νόσος,
• υψηλή αρτηριακή πίεση,
• εγκυμοσύνη,
• άλλα φάρμακα που ήδη λαμβάνει ο ασθενής.

Τι γίνεται αν ο πόνος δεν περνά;

Όταν η τροχαντηρίτιδα επιμένει, χρειάζεται επανεκτίμηση και όχι απλώς «πιο δυνατή» θεραπεία.

Στην επανεκτίμηση ελέγχονται ξανά:

• αν η διάγνωση είναι σωστή,
• αν υπάρχει σημαντικό πρόβλημα στους γλουτιαίους τένοντες,
• αν ο πόνος προέρχεται και από την άρθρωση ή τη μέση,
• αν κάποια καθημερινή συνήθεια συνεχίζει να επιβαρύνει το ισχίο,
• αν χρειάζεται να συζητηθεί ή να επανεξεταστεί κάποια ενέσιμη θεραπεία.

Με βάση τη νέα εικόνα μπορεί να αλλάξει το πλάνο ή να ζητηθεί απεικονιστική εξέταση.

Χρειάζεται χειρουργείο;

Το χειρουργείο για τροχαντηρίτιδα είναι πολύ σπάνιο. Εξετάζεται μόνο σε κατάλληλα επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν ο πόνος και ο λειτουργικός περιορισμός επιμένουν παρά τη σωστή μη χειρουργική αντιμετώπιση.

Επιστροφή στο περπάτημα και στις δραστηριότητες

Η επιστροφή γίνεται σταδιακά. Ξεκινήστε από επίπεδο που δεν προκαλεί μεγάλη και παρατεταμένη έξαρση.

Ένα απλό πλάνο είναι:

1. Περπατήστε πρώτα σε επίπεδο έδαφος.
2. Αυξήστε σταδιακά τον χρόνο ή την απόσταση.
3. Προσθέστε αργότερα ταχύτητα.
4. Βάλτε ανηφόρες και περισσότερες σκάλες τελευταίες.
5. Αυξήστε μόνο ένα στοιχείο κάθε φορά.

Πότε χρειάζεται ορθοπεδική αξιολόγηση;

Χρειάζεται ορθοπεδική αξιολόγηση όταν:

• τα συμπτώματα παραμένουν,
• ο ύπνος διαταράσσεται συχνά,
• δυσκολεύεστε στο περπάτημα ή στις σκάλες,
• τα συμπτώματα επιστρέφουν συχνά,
• θέλετε να μάθετε αν υπάρχει ένδειξη για ενέσιμη θεραπεία,
• δεν είστε βέβαιοι ότι πρόκειται για τροχαντηρίτιδα.

Χρειάζεται πιο άμεση εξέταση όταν:

• προηγήθηκε σημαντική πτώση ή τραυματισμός,
• δεν μπορείτε να πατήσετε το πόδι,
• υπάρχει πυρετός, έντονο πρήξιμο ή κοκκινίλα,
• εμφανίζεται προοδευτική αδυναμία ή έντονο μούδιασμα,
• ο πόνος χειροτερεύει γρήγορα χωρίς σαφή λόγο.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι απαραίτητη η ένεση σε κάθε τροχαντηρίτιδα;

Όχι. Η ανάγκη για ενέσιμη θεραπεία κρίνεται από τη διάγνωση, την ένταση των συμπτωμάτων, τη λειτουργικότητα και τις θεραπείες που έχουν ήδη δοκιμαστεί.

Ποια ένεση είναι κατάλληλη για εμένα;

Η ίδια επιλογή δεν ταιριάζει σε όλους. Η κορτιζόνη και το PRP έχουν διαφορετικό πλαίσιο χρήσης. Η επιλογή γίνεται μετά από ορθοπεδική αξιολόγηση.

Επιτρέπεται το περπάτημα;

Συνήθως ναι. Μειώστε προσωρινά την απόσταση, την ταχύτητα ή τις ανηφόρες αν ο πόνος αυξάνεται πολύ. Μετά αυξήστε τη δραστηριότητα σταδιακά.

Πώς μπορώ να κοιμηθώ πιο άνετα;

Αποφύγετε να κοιμάστε πάνω στην επώδυνη πλευρά. Δοκιμάστε την άλλη πλευρά με μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα ή κοιμηθείτε ανάσκελα.

Πόσο διαρκεί η τροχαντηρίτιδα;

Δεν υπάρχει ίδιος χρόνος για όλους. Η διάρκεια επηρεάζεται από την κατάσταση των τενόντων, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τις καθημερινές απαιτήσεις.

Μπορεί να ξαναεμφανιστεί;

Ναι, ειδικά μετά από απότομη αύξηση της δραστηριότητας. Η σταδιακή επάνοδος βοηθά να μειωθούν οι νέες εξάρσεις.

Το επόμενο βήμα

Σε επίμονο πόνο έξω από το ισχίο, η ορθοπεδική αξιολόγηση βοηθά να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να φανεί αν υπάρχει λόγος να συζητηθεί ενέσιμη θεραπεία. Μετά μπορεί να οργανωθεί το κατάλληλο, εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης.

Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση, διάγνωση ή θεραπευτική σύσταση.

Dr. Γιώργος Χλωρός

The post Τροχαντηρίτιδα ισχίου: διάγνωση και ενδεδειγμένη αντιμετώπιση appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Η απόφαση βασίζεται στη συνολική εικόνα: στον τρόπο που έγινε ο τραυματισμός, στην κλινική εξέταση, στη μαγνητική τομογραφία, στα επεισόδια αστάθειας και στους προσωπικούς στόχους. Αν έχει ήδη διαπιστωθεί ότι χρειάζεται χειρουργική ανακατασκευή, η επέμβαση δεν πρέπει να καθυστερεί χωρίς λόγο. Στις οξείες μεμονωμένες ρήξεις, ο κίνδυνος να προστεθεί βλάβη στον μηνίσκο ή στον αρθρικό χόνδρο αρχίζει να αυξάνεται μέσα στους πρώτους τρεις μήνες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ρήξη πρέπει να χειρουργείται μέσα σε τρεις μήνες.

Τι είναι ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος;

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος, ή ΠΧΣ, βρίσκεται στο κέντρο του γόνατος και συνδέει το μηριαίο οστό με την κνήμη. Συμβάλλει στον έλεγχο της κίνησης της κνήμης και βοηθά το γόνατο να παραμένει σταθερό όταν στρίβετε, προσγειώνεστε ή αλλάζετε κατεύθυνση.

Η ρήξη μπορεί να είναι μερική ή πλήρης. Στην πράξη, η βαρύτητα του προβλήματος δεν καθορίζεται μόνο από την εικόνα του συνδέσμου. Έχει σημασία αν το γόνατο λειτουργεί με ασφάλεια και αν συνυπάρχει βλάβη μηνίσκου, άλλου συνδέσμου ή αρθρικού χόνδρου.

Πώς συμβαίνει η ρήξη και ποια είναι τα συμπτώματα;

Πολλές ρήξεις συμβαίνουν χωρίς άμεσο χτύπημα. Ένα απότομο σταμάτημα, μια αλλαγή κατεύθυνσης, μια στροφή με το πόδι σταθερό στο έδαφος ή μια κακή προσγείωση μπορεί να φορτίσει τον σύνδεσμο περισσότερο από όσο αντέχει. Η ρήξη μπορεί επίσης να συμβεί μετά από σύγκρουση ή άλλη ισχυρή κάκωση.

Συχνά ο τραυματίας ακούει ή αισθάνεται ένα «κρακ». Μπορεί να εμφανιστούν γρήγορα πόνος και πρήξιμο, δυσκολία στην κίνηση και αίσθημα ότι το γόνατο «φεύγει» ή υποχωρεί. Αυτά τα σημεία αυξάνουν την υποψία, αλλά κανένα δεν επιβεβαιώνει μόνο του τη διάγνωση.

Μετά από τέτοιο τραυματισμό, δεν είναι ασφαλές να δοκιμάσετε ξανά στροφές, άλματα ή έντονο τρέξιμο για να δείτε «αν κρατάει» το γόνατο. Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχει μεγάλο πρήξιμο, δυσκολία στη φόρτιση, μπλοκάρισμα ή επαναλαμβανόμενη αστάθεια.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση αρχίζει από το ιστορικό του τραυματισμού και την κλινική εξέταση. Ο ορθοπεδικός ελέγχει το εύρος κίνησης, το οίδημα, τη σταθερότητα και πιθανές ενδείξεις βλάβης σε άλλες δομές του γόνατος. Η εξέταση δείχνει όχι μόνο αν υπάρχει υποψία ρήξης, αλλά και πώς λειτουργεί πραγματικά το γόνατο.

Η μαγνητική τομογραφία βοηθά να φανεί αν η ρήξη είναι πλήρης ή μερική και αν υπάρχει κάκωση μηνίσκου, χόνδρου ή άλλου συνδέσμου. Οι ακτινογραφίες δεν δείχνουν καλά τον ΠΧΣ, αλλά μπορεί να χρειαστούν για να αποκλειστεί κάταγμα ή άλλη οστική βλάβη. Η απεικόνιση αξιολογείται πάντα μαζί με το ιστορικό και την εξέταση, όχι απομονωμένα.

Πότε η θεραπεία οδηγεί προς χειρουργική ανακατασκευή;

Η ηλικία από μόνη της δεν αποφασίζει αν χρειάζεται χειρουργείο. Περισσότερο βάρος έχουν η λειτουργική αστάθεια, οι απαιτήσεις του αθλήματος ή της εργασίας και οι συνοδές βλάβες.

Η ανακατασκευή συζητείται πιο έντονα όταν:

• το γόνατο υποχωρεί στην καθημερινότητα ή παρά την οργανωμένη αποκατάσταση,
• ο ασθενής επιθυμεί να επιστρέψει σε άθλημα με άλματα, επαφή, στροφές ή γρήγορες αλλαγές κατεύθυνσης,
• η εργασία απαιτεί αντίστοιχες κινήσεις ή σταθερότητα σε δύσκολες θέσεις,
• υπάρχει βλάβη μηνίσκου, χόνδρου ή περισσότερων συνδέσμων που επηρεάζει τον σχεδιασμό,
• η αστάθεια εμποδίζει τον ασθενή να φτάσει στο επίπεδο δραστηριότητας που χρειάζεται.

Η παρουσία ενός μόνο παράγοντα δεν αρκεί για να αποφασιστεί επέμβαση. Αυτό που μετρά είναι ο συνδυασμός των ευρημάτων και το αν το γόνατο μπορεί να ανταποκριθεί με ασφάλεια στις πραγματικές απαιτήσεις του ασθενούς.

Η οργανωμένη αποκατάσταση παραμένει σωστή επιλογή για επιλεγμένους ασθενείς. Αν το γόνατο είναι λειτουργικά σταθερό και ο άνθρωπος μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του χωρίς επεισόδια υποχώρησης, δεν υπάρχει λόγος να οδηγείται αυτόματα στο χειρουργείο. Όταν όμως η αστάθεια επιμένει ή οι απαιτήσεις είναι υψηλές, η ανακατασκευή αποκτά μεγαλύτερο βάρος.

Τι περιλαμβάνει η αντιμετώπιση χωρίς άμεσο χειρουργείο;

Η αντιμετώπιση χωρίς άμεση επέμβαση δεν είναι απλή αναμονή. Περιλαμβάνει οργανωμένο πρόγραμμα για μείωση του πόνου και του οιδήματος, αποκατάσταση της πλήρους κίνησης και ενδυνάμωση των μυών που ελέγχουν το γόνατο. Ακολουθούν ασκήσεις ισορροπίας, νευρομυϊκού ελέγχου και σταδιακή επάνοδος στις δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν χωρίς επεισόδια αστάθειας.

Η πορεία επανεκτιμάται. Αν το γόνατο παραμένει σταθερό και ο ασθενής καλύπτει τις καθημερινές ή αθλητικές του ανάγκες, μπορεί να συνεχίσει χωρίς άμεση επέμβαση. Αν όμως υποχωρεί επανειλημμένα ή δεν επιτρέπει την επιθυμητή δραστηριότητα, η χειρουργική ανακατασκευή επανέρχεται στη συζήτηση.

Πώς γίνεται η ανακατασκευή πρόσθιου χιαστού;

Στην ανακατασκευή ο τραυματισμένος σύνδεσμος αντικαθίσταται με μόσχευμα, το οποίο τοποθετείται στη φυσική πορεία του πρόσθιου χιαστού. Η επέμβαση γίνεται αρθροσκοπικά, μέσα από μικρές τομές. Παράλληλα ελέγχονται οι μηνίσκοι, ο αρθρικός χόνδρος και οι υπόλοιπες δομές του γόνατος, ώστε να αντιμετωπιστούν οι βλάβες που χρειάζονται θεραπεία.

Τα βασικά στάδια είναι:

• προετοιμασία του αυτομοσχεύματος,
• ακριβής εντοπισμός των σημείων πρόσφυσης του πρόσθιου χιαστού στο μηριαίο οστό και στην κνήμη,
• δημιουργία των κατάλληλων οστικών υποδοχών,
• πέρασμα, σταθεροποίηση και σωστή τάση του μοσχεύματος,
• τελικός έλεγχος της κίνησης και της σταθερότητας του γόνατος.

Ποιο μόσχευμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί;

Χρησιμοποιώ αυτομόσχευμα, δηλαδή ιστό από τον ίδιο τον ασθενή. Στη χειρουργική μου πρακτική δεν χρησιμοποιώ allograft, δηλαδή μόσχευμα από δότη.

Ανάλογα με τον ασθενή, κατάλληλη επιλογή μπορεί να είναι:

• μόσχευμα από τους οπίσθιους μηριαίους τένοντες — hamstrings, συνήθως με αξιοποίηση του ημιτενοντώδους και, όταν χρειάζεται, του ισχνού προσαγωγού,
• μόσχευμα οστού–επιγονατιδικού τένοντα–οστού — bone–patellar tendon–bone, το οποίο περιλαμβάνει το κεντρικό τμήμα του επιγονατιδικού τένοντα μαζί με μικρά οστικά τμήματα στα άκρα του.

Με τα hamstrings αποφεύγεται η λήψη από τον εκτατικό μηχανισμό. Με το bone–patellar tendon–bone υπάρχει οστική καθήλωση, αλλά συνεκτιμώνται ο πρόσθιος πόνος και η ενόχληση στη γονάτιση.

Η επιλογή δεν βασίζεται σε ενιαίο κανόνα. Συνεκτιμώνται η ηλικία, το άθλημα ή η εργασία, οι απαιτήσεις γονάτισης, η ανατομία, η ποιότητα και το μέγεθος των διαθέσιμων τενόντων, προηγούμενες επεμβάσεις και οι συνοδές βλάβες. Κάθε μόσχευμα έχει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα και σημεία που πρέπει να συζητηθούν πριν από το χειρουργείο.

Πώς γίνεται η ανακατασκευή με hamstrings;

Στην τεχνική με hamstrings λαμβάνονται τένοντες από την έσω και οπίσθια περιοχή του μηρού. Προετοιμάζονται σε πολλαπλές δέσμες, ώστε να δημιουργηθεί μόσχευμα με το κατάλληλο μήκος και πάχος. Στη συνέχεια το μόσχευμα περνά στη θέση του πρόσθιου χιαστού και σταθεροποιείται στο μηριαίο οστό και στην κνήμη.

Η προετοιμασία του μοσχεύματος είναι κρίσιμο στάδιο. Ελέγχονται:

• το τελικό μήκος και η διάμετρός του,
• η ομοιόμορφη τάση των δεσμών,
• η σωστή θέση μέσα στο γόνατο,
• η σταθερότητα της καθήλωσης πριν ολοκληρωθεί η επέμβαση.

Τι σημαίνει τεχνική all-inside;

Στην all-inside ανακατασκευή δημιουργούνται συνήθως οστικές υποδοχές στο μηριαίο οστό και στην κνήμη, αντί για πλήρη οστικά τούνελ σε όλο το μήκος τους. Συχνά χρησιμοποιείται συμπαγές, πολυπλεγμένο μόσχευμα ημιτενοντώδους, το οποίο σταθεροποιείται με συστήματα ανάρτησης στη μηριαία και στην κνημιαία πλευρά.

Η τεχνική απαιτεί ακριβή μέτρηση του μοσχεύματος και των οστικών υποδοχών, σωστή αρθροσκοπική τοποθέτηση και ελεγχόμενη τάση. Μπορεί να περιορίσει την έκταση της οστικής διάνοιξης, αλλά δεν σημαίνει ότι πρόκειται για απλούστερη επέμβαση ούτε ότι αλλάζουν αυτόματα οι χρόνοι βιολογικής ενσωμάτωσης και αποκατάστασης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις προηγείται προεγχειρητική αποκατάσταση. Στόχος είναι να μειωθεί το πρήξιμο, να αποκατασταθεί ιδιαίτερα η πλήρης έκταση και να ενεργοποιηθεί ξανά σωστά ο τετρακέφαλος. Ένα δύσκαμπτο και πολύ ερεθισμένο γόνατο δεν αποτελεί καλό σημείο εκκίνησης για τη μετεγχειρητική πορεία.

Η ανακατασκευή στοχεύει κυρίως στην αποκατάσταση της σταθερότητας. Δεν αποτελεί όμως «εισιτήριο» για αυτόματη επιστροφή στο ίδιο άθλημα ή στο προηγούμενο επίπεδο. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από τη σωστή επιλογή ασθενούς και μοσχεύματος, την τεχνική ακρίβεια, την κατάσταση του γόνατος και τη συνέπεια στην αποκατάσταση.

Πώς εξελίσσεται η αποκατάσταση μετά την επέμβαση;

Η επέμβαση είναι μόνο ένα μέρος της θεραπείας. Στην αρχή προτεραιότητα έχουν ο έλεγχος του οιδήματος, η πλήρης έκταση του γόνατος, η ασφαλής βάδιση και η ενεργοποίηση των μυών. Αργότερα αυξάνονται σταδιακά η δύναμη, η ισορροπία και ο έλεγχος του κάτω άκρου.

Το τρέξιμο, τα άλματα, οι αλλαγές κατεύθυνσης και οι ασκήσεις επαφής δεν προστίθενται επειδή απλώς πέρασε ένας συγκεκριμένος αριθμός εβδομάδων. Προστίθενται όταν το γόνατο αντιδρά κατάλληλα στο φορτίο και ο ασθενής πληροί τα κριτήρια της επόμενης φάσης.

Αν έχει γίνει ταυτόχρονα συρραφή μηνίσκου ή άλλη επέμβαση, το πρόγραμμα μπορεί να αλλάξει. Γι’ αυτό δύο ασθενείς που χειρουργήθηκαν την ίδια ημέρα δεν είναι απαραίτητο να προχωρούν με τον ίδιο ρυθμό.

Πότε μπορεί να γίνει επιστροφή στον αθλητισμό;

Για αθλήματα που περιλαμβάνουν στροφές, άλματα, επαφή και απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, η πλήρης επιστροφή συνήθως εξετάζεται περίπου στους 9–12 μήνες ή και αργότερα. Το εύρος αυτό είναι ενδεικτικό, όχι προθεσμία ούτε εγγύηση. Η τελική απόφαση εξαρτάται από την πρόοδο και την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων.

Η αξιολόγηση συνήθως εξετάζει:

• αν υπάρχει πόνος ή πρήξιμο μετά την προπόνηση,
• το εύρος κίνησης και τη σταθερότητα,
• τη δύναμη του τετρακεφάλου και των υπόλοιπων μυϊκών ομάδων,
• τον έλεγχο σε άλματα, προσγειώσεις και αλλαγές κατεύθυνσης,
• την ποιότητα των αθλητικών κινήσεων,
• τη σταδιακή συμμετοχή σε ατομική και ομαδική προπόνηση,
• την αυτοπεποίθηση και τον φόβο νέου τραυματισμού.

Κανένα μεμονωμένο τεστ δεν μπορεί να εγγυηθεί ασφαλή επιστροφή. Η δύναμη ή η επίδοση σε ένα άλμα μπορεί να είναι καλή, αλλά το γόνατο πρέπει να ελέγχεται και σε πιο σύνθετες κινήσεις, σε κόπωση και στις πραγματικές απαιτήσεις του αθλήματος.

Ο φόβος επανατραυματισμού είναι επίσης συχνός λόγος για τον οποίο ένας αθλητής δυσκολεύεται να επιστρέψει. Δεν πρέπει να αγνοείται ούτε να ερμηνεύεται ως έλλειψη προσπάθειας. Χρειάζεται να αντιμετωπίζεται μέσα στη συνολική αποκατάσταση, με σταδιακή έκθεση στις κινήσεις και στις συνθήκες του αθλήματος.

Ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι;

Η ανακατασκευή ΠΧΣ έχει τους γενικούς κινδύνους μιας επέμβασης, όπως λοίμωξη, θρόμβωση, δυσκαμψία ή απώλεια κίνησης, επίμονο πόνο, νευρικό ερεθισμό και προβλήματα επούλωσης. Ειδικότερα μπορεί να παραμείνει αστάθεια ή να αποτύχει το μόσχευμα. Οι κίνδυνοι και το προσωπικό όφελος χρειάζεται να συζητηθούν πριν από την απόφαση.

Μπορεί να προληφθεί η ρήξη πρόσθιου χιαστού;

Κανένα πρόγραμμα δεν μπορεί να μηδενίσει τον κίνδυνο. Η σωστά οργανωμένη νευρομυϊκή προπόνηση, όμως, μπορεί να τον μειώσει. Περιλαμβάνει ενδυνάμωση, ισορροπία, σωστή τεχνική προσγείωσης, έλεγχο του κορμού και εξάσκηση στις αλλαγές κατεύθυνσης.

Πότε αξίζει να ζητήσετε ορθοπεδική αξιολόγηση;

Αν μετά από τραυματισμό το γόνατο πρήστηκε γρήγορα, ακούστηκε «κρακ», δεν εμπνέει εμπιστοσύνη ή υποχωρεί στις στροφές, χρειάζεται ορθοπεδική αξιολόγηση. Στόχος δεν είναι απλώς να επιβεβαιωθεί η ρήξη, αλλά να διαπιστωθεί αν υπάρχουν συνοδές βλάβες και ποια στρατηγική ταιριάζει στις λειτουργικές σας ανάγκες.

Ο Dr. Γιώργος Χλωρός παρέχει αρθροσκόπηση γόνατος για ρήξη χιαστού. Η καταλληλότητα και ο χρονισμός οποιασδήποτε επέμβασης αποφασίζονται μόνο μετά από εξατομικευμένη κλινική αξιολόγηση.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να περπατήσω με ρήξη πρόσθιου χιαστού;

Πολλοί άνθρωποι μπορούν να περπατήσουν όταν μειωθούν ο πόνος και το πρήξιμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι το γόνατο είναι έτοιμο για τρέξιμο, στροφές ή άλματα. Η καθημερινή βάδιση και η αθλητική σταθερότητα είναι διαφορετικές απαιτήσεις.

Είναι απαραίτητη η μαγνητική τομογραφία;

Η μαγνητική είναι συχνά χρήσιμη για την επιβεβαίωση της ρήξης και την αναζήτηση συνοδών βλαβών. Η ανάγκη και ο χρόνος της αποφασίζονται από το ιστορικό και την κλινική εξέταση.

Χρειάζονται όλοι οι αθλητές χειρουργείο;

Όχι. Το είδος του αθλήματος, η πραγματική αστάθεια, οι συνοδές βλάβες, οι στόχοι και η ανταπόκριση στην αποκατάσταση είναι σημαντικότερα από την απλή ταυτότητα του «αθλητή». Σε αθλήματα με συχνές στροφές και επαφή, πάντως, η ανακατασκευή συζητείται συχνότερα.

Γιατί να κάνω φυσικοθεραπεία αν θα χειρουργηθώ;

Η προεγχειρητική αποκατάσταση βοηθά να μειωθεί το οίδημα και να επανέλθουν η κίνηση και ο μυϊκός έλεγχος. Μετά την επέμβαση, η φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη για να ανακτηθούν σταδιακά η δύναμη, η σταθερότητα και οι δεξιότητες που απαιτεί η δραστηριότητά σας.

Αρκεί να περάσουν εννέα μήνες για να επιστρέψω;

Όχι. Οι 9–12 μήνες ή περισσότεροι αποτελούν μόνο ένα ενδεικτικό χρονικό πλαίσιο για απαιτητικά αθλήματα. Η επιστροφή χρειάζεται να βασιστεί και στην αντίδραση του γόνατος, στη δύναμη, στα λειτουργικά τεστ, στην ποιότητα της κίνησης και στην ψυχολογική ετοιμότητα.

Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση, διάγνωση ή θεραπευτική σύσταση από κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία υγείας.

Dr. Γιώργος Χλωρός

The post Ρήξη πρόσθιου χιαστού: συμπτώματα, διάγνωση, θεραπεία και επιστροφή στον αθλητισμό appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Στα αρχικά και μέτρια στάδια, η αντιμετώπιση συνήθως περιλαμβάνει προσαρμογή δραστηριοτήτων, άσκηση, έλεγχο του πόνου και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενέσιμες θεραπείες. Όταν η νόσος περιορίζει σημαντικά την καθημερινότητα και τα μη χειρουργικά μέτρα δεν επαρκούν, μπορεί να συζητηθεί η ολική αρθροπλαστική ισχίου.

Τι συμβαίνει στην άρθρωση του ισχίου;

Το ισχίο σχηματίζεται από τη μηριαία κεφαλή, δηλαδή το σφαιρικό πάνω άκρο του μηριαίου οστού, και την κοτύλη, την κοιλότητα της λεκάνης μέσα στην οποία κινείται. Ο λείος αρθρικός χόνδρος που τις καλύπτει βοηθά την κίνηση να γίνεται με μικρή τριβή.

Στην οστεοαρθρίτιδα μεταβάλλεται σταδιακά ο χόνδρος, αλλά και άλλα στοιχεία της άρθρωσης. Στην ακτινογραφία μπορεί να φαίνεται στένωση του αρθρικού χώρου (μεσάρθριου διαστήματος), να έχουν σχηματιστεί οστικές προεξοχές και η κίνηση να μην γίνεται τόσο ομαλά. Δεν πρόκειται απλώς για «φθορά λόγω χρήσης».

Η ηλικία αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της πάθησης, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Προηγούμενος τραυματισμός, αυξημένο σωματικό βάρος, κληρονομική προδιάθεση και ορισμένες ανατομικές παραλλαγές, όπως η δυσπλασία του ισχίου, μπορούν επίσης να συμβάλουν.

Ποια συμπτώματα προκαλεί;

Ο πόνος συχνά εντοπίζεται βαθιά στη βουβωνική χώρα. Μπορεί επίσης να γίνεται αισθητός στον γλουτό, στην πρόσθια ή πλάγια επιφάνεια του μηρού και μερικές φορές να φτάνει μέχρι το γόνατο. Γι’ αυτό, ο πόνος στο γόνατο μπορεί να προέρχεται από το ισχίο.

Άλλα συχνά συμπτώματα είναι:

• δυσκαμψία μετά την ακινησία ή το πρωινό ξύπνημα,
• δυσκολία να φορέσετε κάλτσες ή παπούτσια,
• περιορισμός στο περπάτημα ή στις σκάλες,
• δυσκολία να μπείτε ή να βγείτε από αυτοκίνητο,
• χωλότητα ή αίσθημα ότι το πόδι δεν κινείται ελεύθερα,
• πόνος που αυξάνεται μετά από μεγαλύτερη δραστηριότητα.

Η πορεία δεν είναι ίδια σε όλους. Τα συμπτώματα μπορεί να αλλάζουν από ημέρα σε ημέρα και δεν αυξάνονται πάντα με σταθερό ρυθμό.

Πώς επιβεβαιώνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο σε μια ακτινογραφία. Ο ορθοπεδικός εξετάζει πού εντοπίζεται ο πόνος, πότε εμφανίζεται, πόσο έχει επηρεαστεί η καθημερινότητα και αν υπάρχουν συμπτώματα από τη μέση ή το γόνατο. Στην κλινική εξέταση αξιολογεί τη βάδιση, το εύρος κίνησης, τη δύναμη και τις κινήσεις που αναπαράγουν τον πόνο.

Η απλή ακτινογραφία μπορεί να δείξει στένωση του αρθρικού χώρου, οστικές προεξοχές και αλλαγές στο οστό γύρω από την άρθρωση. Η μαγνητική τομογραφία δεν χρειάζεται συνήθως όταν το ιστορικό, η εξέταση και η ακτινογραφία δίνουν μια τυπική εικόνα. Χρησιμοποιείται επιλεκτικά όταν υπάρχει διαγνωστική αμφιβολία ή υποψία διαφορετικής πάθησης.

Η βαρύτητα των ακτινολογικών αλλοιώσεων δεν συμβαδίζει πάντοτε με την ένταση του πόνου. Κάποιος μπορεί να έχει εμφανείς αλλοιώσεις με σχετικά ήπια συμπτώματα, ενώ άλλος να δυσκολεύεται περισσότερο με μικρότερες ακτινολογικές μεταβολές. Γι’ αυτό η θεραπεία επιλέγεται με βάση τη συνολική εικόνα και όχι έναν αριθμό ή μία μόνο εξέταση.

Είναι κάθε πόνος στο ισχίο οστεοαρθρίτιδα;

Όχι. Πόνος στην έξω πλευρά του ισχίου μπορεί να σχετίζεται με τροχαντηρίτιδα ή τενοντοπάθεια των γλουτιαίων τενόντων. Πόνος από την οσφυϊκή μοίρα μπορεί να αντανακλά στον γλουτό ή στο πόδι, ενώ υπάρχουν και άλλες παθήσεις μέσα στην άρθρωση. Η σωστή διάκριση είναι σημαντική, επειδή αλλάζει και η αντιμετώπιση.

Τι καθορίζει την επιλογή θεραπείας;

Η θεραπευτική απόφαση βασίζεται σε τέσσερα στοιχεία:

1. πόσο έντονα και συχνά είναι τα συμπτώματα,
2. ποιες καθημερινές δραστηριότητες έχουν περιοριστεί,
3. τι δείχνουν η κλινική εξέταση και η ακτινογραφία,
4. ποιες θεραπείες έχουν ήδη δοκιμαστεί και με ποιο αποτέλεσμα.

Στην εκτίμηση ενός πρώιμου ή μέτριου σταδίου δεν αρκεί ένας ακτινολογικός βαθμός. Συνεκτιμώνται ο πόνος, η κίνηση, η λειτουργικότητα και το αν διατηρείται ο αρθρικός χώρος. Έτσι αποφεύγονται τόσο η υπερθεραπεία με μόνο κριτήριο την ακτινογραφία όσο και η υποτίμηση συμπτωμάτων που επηρεάζουν πραγματικά τη ζωή του ασθενούς.

Αντιμετώπιση χωρίς χειρουργείο

Κίνηση και άσκηση

Η πλήρης ακινησία συνήθως δεν βοηθά. Η δραστηριότητα προσαρμόζεται, ώστε να διατηρείται η κίνηση χωρίς επαναλαμβανόμενες μεγάλες εξάρσεις πόνου. Το περπάτημα σε ανεκτή απόσταση, το στατικό ποδήλατο, οι ασκήσεις στο νερό και ένα πρόγραμμα ενδυνάμωσης μπορούν να είναι χρήσιμες επιλογές.

Η άσκηση χρειάζεται σταδιακή αύξηση. Στόχος είναι να διατηρηθούν η κινητικότητα, η δύναμη των μυών γύρω από το ισχίο και η γενική φυσική κατάσταση. Μπορεί να προσφέρει μικρή βελτίωση στον πόνο και στη λειτουργία, αλλά η ανταπόκριση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Βάρος, δραστηριότητες και βοηθήματα

Όταν υπάρχει αυξημένο σωματικό βάρος, μια ρεαλιστικά εφικτή μείωσή του μπορεί να αποτελέσει μέρος του συνολικού πλάνου και να περιορίσει την επιβάρυνση του ισχίου. Χρήσιμη είναι και η κατανομή των απαιτητικών δραστηριοτήτων μέσα στην ημέρα, αντί να συγκεντρώνονται όλες μαζί.

Ένα μπαστούνι ή άλλο βοήθημα βάδισης μπορεί να προσφέρει υποστήριξη, όταν χρειάζεται και χρησιμοποιείται σωστά.

Φάρμακα

Ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες μπορεί να συζητηθεί ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό. Δεν είναι κατάλληλο για όλους, επειδή μπορεί να επηρεάσει το στομάχι, τους νεφρούς ή το καρδιαγγειακό σύστημα. Χρησιμοποιείται στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση και για το μικρότερο δυνατό διάστημα, μετά από ιατρική εκτίμηση.

Ενέσιμες θεραπείες στα πρώιμα και μέτρια στάδια

Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να συζητηθεί ενέσιμη θεραπεία ως μέρος του συνολικού πλάνου. Η επιλογή δεν βασίζεται μόνο στην ακτινογραφία. Λαμβάνονται υπόψη τα συμπτώματα, η λειτουργικότητα, η διατήρηση του αρθρικού χώρου, οι προηγούμενες θεραπείες και οι στόχοι του ασθενούς.

Οι επιλογές που μπορούν να εξεταστούν περιλαμβάνουν:

• Κορτικοστεροειδές: αντιφλεγμονώδες φάρμακο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με στόχο τον προσωρινό έλεγχο των συμπτωμάτων. Έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως λοίμωξη και ταχεία εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας, γι’ αυτό η ένδειξη και ο χρονισμός χρειάζονται εξατομίκευση.
• Υαλουρονικό οξύ: ενέσιμη επιλογή που μπορεί να συζητηθεί σε προσεκτικά επιλεγμένη περίπτωση αρχόμενης ή μέτριας οστεοαρθρίτιδας.
• PRP: πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια, το οποίο παρασκευάζεται από το αίμα του ίδιου του ασθενούς και μπορεί να συζητηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Ανάλογα με τη συνολική κλινική εικόνα, μπορεί να επιλεγεί μία από αυτές τις θεραπείες ή ένας κατάλληλος συνδυασμός τους.

Αν έχει προηγηθεί πρόσφατη ένεση και αρχίσει να συζητείται χειρουργείο, ο χειρουργός πρέπει να γνωρίζει πότε έγινε. Ο χρόνος μεταξύ της ένεσης και της επέμβασης αποτελεί μέρος του προεγχειρητικού σχεδιασμού.

Πότε συζητείται η ολική αρθροπλαστική ισχίου;

Η αρθροπλαστική δεν αποφασίζεται επειδή η ακτινογραφία «φαίνεται άσχημη». Συζητείται όταν ο πόνος, η δυσκαμψία και ο περιορισμός στην κίνηση επηρεάζουν ουσιαστικά τον ύπνο, το περπάτημα, την εργασία ή την αυτονομία και όταν η κατάλληλη μη χειρουργική αντιμετώπιση δεν επαρκεί για τον έλεγχο των συμπτωμάτων.

Στην ολική αρθροπλαστική αντικαθίστανται η μηριαία κεφαλή και η φθαρμένη επιφάνεια της κοτύλης με τεχνητά υλικά. Στόχος είναι να μειωθεί ο πόνος και να βελτιωθεί η λειτουργία. Δεν αποτελεί, όμως, επέμβαση χωρίς κινδύνους. Πιθανές επιπλοκές είναι η λοίμωξη, η θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή, το εξάρθρημα, το κάταγμα, η νευρική ή αγγειακή κάκωση και η μελλοντική χαλάρωση ή ανάγκη αναθεώρησης. Ο ατομικός κίνδυνος διαφέρει και συζητείται πριν από την επέμβαση.

Η ηλικία ή το σωματικό βάρος δεν πρέπει να εξετάζονται απομονωμένα. Η απόφαση λαμβάνει υπόψη τη γενική υγεία, τις προσδοκίες, τους κινδύνους και το πόσο σημαντικά έχει περιοριστεί η καθημερινότητα.

Η οπίσθια προσπέλαση και η τεχνική SPAIRE

Η προσπέλαση είναι η οδός που ακολουθεί ο χειρουργός για να φτάσει στην άρθρωση. Δεν υπάρχει μία προσπέλαση καλύτερη για όλους. Κάθε επιλογή έχει ιδιαίτερα τεχνικά χαρακτηριστικά, πλεονεκτήματα και κινδύνους. Η ανατομία και οι ανάγκες του ασθενούς έχουν επίσης σημαντικό ρόλο.

Η SPAIRE είναι παραλλαγή της οπίσθιας προσπέλασης που διατηρεί συγκεκριμένες ανατομικές δομές. Το όνομά της προέρχεται από τη φράση Spare Piriformis And Internus, Repair Externus. Στην αρχική περιγραφή της τεχνικής διατηρούνται ο απιοειδής και το τενόντιο σύμπλεγμα του έσω θυροειδούς με τους διδύμους, ενώ ο τένοντας του έξω θυροειδούς διατέμνεται και αποκαθίσταται κατά τη σύγκλειση.

Ο Dr. Γιώργος Χλωρός χρησιμοποιεί την οπίσθια προσπέλαση με τεχνική SPAIRE σε επιλεγμένους ασθενείς. Η επιλογή της δεν γίνεται αυτόματα και δεν ταιριάζει σε κάθε περίπτωση. Εντάσσεται στον συνολικό χειρουργικό σχεδιασμό και δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ταχύτερης αποκατάστασης ή αποφυγής επιπλοκών.

Τι περιλαμβάνει η αποκατάσταση;

Η κινητοποίηση συνήθως αρχίζει νωρίς, ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς και τις οδηγίες της χειρουργικής ομάδας. Στόχος είναι η ασφαλής βάδιση, η σταδιακή ενδυνάμωση και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Ο χρόνος αποκατάστασης διαφέρει. Επηρεάζεται από τη γενική υγεία, τη δύναμη πριν από το χειρουργείο, την ασφάλεια στη βάδιση, το είδος της εργασίας και την πορεία επούλωσης του τραύματος. Οι περιορισμοί στις κινήσεις ή στη φόρτιση δίνονται εξατομικευμένα και δεν πρέπει να υποκαθίστανται από ένα γενικό χρονοδιάγραμμα στο διαδίκτυο.

Πότε χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση;

Ξαφνικός έντονος πόνος μετά από πτώση, αδυναμία να πατήσετε το πόδι ή έντονος πόνος σε άρθρωση που είναι ζεστή ή πρησμένη μαζί με πυρετό δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε οστεοαρθρίτιδα. Το ίδιο ισχύει για γρήγορη, ανεξήγητη επιδείνωση. Αυτά τα συμπτώματα χρειάζονται έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση.

Συχνές ερωτήσεις

Επιτρέπεται το περπάτημα;

Συνήθως ναι, σε απόσταση και ρυθμό που δεν προκαλούν παρατεταμένη έξαρση. Αν ο πόνος αυξάνεται σημαντικά μετά τη δραστηριότητα, χρειάζεται προσαρμογή της διάρκειας ή του τρόπου άσκησης.

Χρειάζεται πάντα μαγνητική τομογραφία;

Όχι. Στην τυπική εικόνα οστεοαρθρίτιδας, το ιστορικό, η κλινική εξέταση και η απλή ακτινογραφία συχνά αρκούν. Η μαγνητική χρησιμοποιείται επιλεκτικά όταν η εικόνα δεν είναι σαφής ή εξετάζεται διαφορετική αιτία πόνου.

Η ακτινογραφία καθορίζει αν χρειάζομαι χειρουργείο;

Όχι από μόνη της. Η απόφαση βασίζεται στον συνδυασμό της ακτινογραφίας, του πόνου, του λειτουργικού περιορισμού, της κλινικής εξέτασης και της ανταπόκρισης σε προηγούμενες θεραπείες.

Μπορούν οι ενέσεις να ξαναφτιάξουν τον χόνδρο;

Όχι. Η δράση κάθε είδους ένεσης είναι διαφορετική και ο ρόλος τους εξετάζεται εξατομικευμένα, ως μέρος του συνολικού θεραπευτικού πλάνου.

Η SPAIRE χρησιμοποιείται σε κάθε αρθροπλαστική;

Όχι. Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένους ασθενείς, όταν ταιριάζει στα χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης περίπτωσης και στον χειρουργικό σχεδιασμό.

Το επόμενο βήμα

Όταν ο πόνος, η δυσκαμψία ή ο περιορισμός στο περπάτημα επιμένουν, η ορθοπεδική αξιολόγηση βοηθά να διευκρινιστεί η αιτία και να συζητηθούν οι κατάλληλες επιλογές. Η απόφαση δεν βασίζεται σε μία θεραπεία ή μία εξέταση, αλλά στη συνολική εικόνα.

Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση, διάγνωση ή θεραπευτική σύσταση.

Dr. Γιώργος Χλωρός

Βιβλιογραφία

1. Osteoarthritis of the hip. NHS Inform.

2. Hip Arthritis. Johns Hopkins Medicine.

3. Osteoarthritis: Diagnosis, Treatment, and Steps to Take. NIAMS.

4. Hip pain in adults. NHS.

5. Hip — supported self-management. Midlands Partnership NHS Foundation Trust.

6. Exercise as a therapy for hip osteoarthritis. Cochrane.

7. Management of Osteoarthritis of the Hip — Clinical Practice Guideline. AAOS.

8. Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226). NICE.

9. EULAR recommendations for intra-articular therapies. Annals of the Rheumatic Diseases.

10. Hip replacement. MedlinePlus.

11. A patient’s guide to hip and knee joint replacement surgery. Royal National Orthopaedic Hospital (RNOH).

12. Hanly RJ, et al. SPAIRE (Save Piriformis and Internus, Repair Externus): a modified posterior approach for total hip replacement. Hip International.

13. Total Hip Replacement. American Association of Hip and Knee Surgeons (AAHKS).

The post Οστεοαρθρίτιδα ισχίου: συμπτώματα, διάγνωση και αντιμετώπιση appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Η SPAIRE είναι μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική ολικής αρθροπλαστικής ισχίου που εφαρμόζεται από την πίσω πλευρά της άρθρωσης. Ο όρος ελάχιστα επεμβατική σημαίνει εδώ ότι διατηρούνται άθικτοι σημαντικοί μύες και τένοντες γύρω από το ισχίο. Έτσι περιορίζεται η παρέμβαση στα μαλακά μόρια που συμβάλλουν στην κίνηση και τη σταθερότητα της άρθρωσης.

Η ολική αρθροπλαστική εξετάζεται όταν η φθορά του ισχίου προκαλεί έντονο πόνο και σοβαρό περιορισμό στην καθημερινότητα, παρά την κατάλληλη συντηρητική αντιμετώπιση. Για τις ενδείξεις, τα εμφυτεύματα, τους κινδύνους και τη γενική διαδικασία μπορείτε να συμβουλευτείτε τον αναλυτικό οδηγό μας για την ολική αρθροπλαστική ισχίου. Η παρούσα σελίδα επικεντρώνεται στην τεχνική SPAIRE.

Πώς εφαρμόζεται η SPAIRE;

Η πρόσβαση στην άρθρωση γίνεται από την οπίσθια περιοχή του ισχίου. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της τεχνικής δεν είναι μόνο το μήκος της τομής, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ο χειρουργός προστατεύει τους μυς και τους τένοντες που βρίσκονται πίσω από την άρθρωση.

Στην τεχνική που εφαρμόζει ο Dr. Γιώργος Χλωρός, ο απιοειδής, ο έσω θυροειδής, ο άνω δίδυμος και ο κάτω δίδυμος παραμένουν πλήρως άθικτοι. Οι τένοντές τους δεν κόβονται και επομένως δεν χρειάζεται να επανακαθηλωθούν στο τέλος της επέμβασης.

Για να δημιουργηθεί ο απαραίτητος χώρος, διατέμνονται στοχευμένα ο τένοντας του έξω θυροειδούς και ο οπίσθιος αρθρικός θύλακος. Αφού τοποθετηθεί η αρθροπλαστική και ελεγχθούν η κίνηση και η σταθερότητα του ισχίου, οι δύο αυτές δομές αποκαθίστανται ανατομικά.

Σε πρακτικό επίπεδο, η SPAIRE περιλαμβάνει:

1. προσπέλαση από την πίσω πλευρά του ισχίου,
2. αναγνώριση και προστασία των τενόντων που θα διατηρηθούν,
3. στοχευμένη διάνοιξη της άρθρωσης,
4. τοποθέτηση και έλεγχο της αρθροπλαστικής,
5. ανατομική αποκατάσταση του έξω θυροειδούς και του οπίσθιου θυλάκου.

Η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συνήθης επιλογή σε κατάλληλες πρωτογενείς ολικές αρθροπλαστικές. Αν όμως η ανατομία είναι ιδιαίτερα σύνθετη, έχει προηγηθεί άλλη επέμβαση ή απαιτείται ευρύτερη έκθεση, μπορεί να χρειαστεί διαφορετική στρατηγική.

Ποια είναι τα βασικά πλεονεκτήματα;

Διατηρούνται σημαντικοί τένοντες

Ο απιοειδής, ο έσω θυροειδής και οι δύο δίδυμοι παραμένουν στη φυσική τους θέση. Δεν χρειάζεται να επουλωθούν μετά από διατομή, επειδή δεν έχουν αποκολληθεί. Αυτό είναι το πιο σαφές και άμεσα κατανοητό πλεονέκτημα της SPAIRE.

Περιορίζεται η παρέμβαση στους μυς πίσω από το ισχίο

Οι συγκεκριμένοι μύες συμμετέχουν στην κίνηση, στον έλεγχο του ποδιού και στη σταθερότητα της άρθρωσης. Η διατήρησή τους περιορίζει τον χειρουργικό τραυματισμό των μαλακών μορίων, χωρίς να σημαίνει ότι η επέμβαση γίνεται χωρίς καθόλου τραυματισμό ιστών.

Διατηρείται περισσότερο η φυσική λειτουργία της άρθρωσης

Επειδή οι τένοντες παραμένουν ενωμένοι με το οστό, διατηρείται η φυσική συνέχεια μεταξύ μυός και μηριαίου. Αυτό μπορεί να βοηθά τον μυϊκό έλεγχο κατά τα πρώτα στάδια της αποκατάστασης.

Υποστηρίζεται η σταθερότητα του ισχίου

Οι τένοντες που διατηρούνται αποτελούν μέρος του φυσικού συστήματος σταθεροποίησης της άρθρωσης. Παράλληλα, ο έξω θυροειδής και ο οπίσθιος θύλακος αποκαθίστανται στο τέλος της επέμβασης. Πρώιμα δεδομένα έχουν δείξει καλύτερη μέτρηση της σταθερότητας κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μηδενίζεται ο κίνδυνος εξαρθρήματος.

Μπορεί να διευκολύνεται η πρώιμη κινητοποίηση

Η μικρότερη παρέμβαση στους τένοντες μπορεί να διευκολύνει τον έλεγχο του ποδιού και τα πρώτα βήματα σε ορισμένους ασθενείς. Η ταχύτερη αποκατάσταση δεν είναι εγγυημένη, καθώς επηρεάζεται και από τη μυϊκή κατάσταση, τη γενική υγεία και την πορεία της επέμβασης.

Όταν δεν μπορεί να εφαρμοστεί η πλήρης SPAIRE

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μην είναι δυνατή η πλήρης διατήρηση όλων των δομών της SPAIRE. Τότε μπορεί να εφαρμοστεί οπίσθια προσπέλαση με διατήρηση του απιοειδούς, γνωστή ως Piriformis Sparing Posterior Approach.

Με αυτή την τεχνική διατηρείται άθικτος ο τένοντας του απιοειδούς, ένας ιδιαίτερα σημαντικός τένοντας για τον έλεγχο και τη σταθερότητα του ισχίου. Οι υπόλοιπες δομές αντιμετωπίζονται ανάλογα με την ανατομία και την έκθεση που απαιτείται. Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα κατά τον χειρουργικό σχεδιασμό.

Αποκατάσταση και προφυλάξεις

Η έγερση και η βάδιση αρχίζουν συνήθως νωρίς, όταν αυτό είναι ασφαλές. Το βοήθημα, οι ασκήσεις και η πρόοδος της φόρτισης προσαρμόζονται στον κάθε ασθενή.

Μετά την επέμβαση δεν ισχύει αυτόματα ούτε το «καμία προφύλαξη» ούτε ένας ίδιος περιορισμός για όλους. Οι οδηγίες εξαρτώνται από τη σταθερότητα, τη δύναμη, την ισορροπία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι η SPAIRE ελάχιστα επεμβατική;

Ναι. Αυτό σημαίνει κυρίως ότι διατηρούνται άθικτοι σημαντικοί μύες και τένοντες γύρω από το ισχίο και όχι απλώς ότι η εξωτερική τομή είναι μικρή.

Ποιοι τένοντες διατηρούνται;

Διατηρούνται ο απιοειδής, ο έσω θυροειδής και οι τένοντες του άνω και κάτω διδύμου. Ο έξω θυροειδής και ο οπίσθιος θύλακος διατέμνονται και αποκαθίστανται.

Εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς;

Όχι. Αν χρειάζεται ευρύτερη χειρουργική έκθεση, μπορεί να επιλεγεί διαφορετική τεχνική, όπως η οπίσθια προσπέλαση με διατήρηση του απιοειδούς.

Μειώνει τον κίνδυνο εξαρθρήματος;

Η διατήρηση των οπίσθιων τενόντων μπορεί να υποστηρίζει τη σταθερότητα. Δεν έχει αποδειχθεί όμως ότι η SPAIRE από μόνη της αποτρέπει όλα τα εξαρθρήματα.

Χρειάζονται προφυλάξεις;

Ναι, αλλά προσαρμόζονται στον κάθε ασθενή. Η SPAIRE δεν σημαίνει ότι όλοι μπορούν να κινούνται χωρίς περιορισμούς αμέσως μετά την επέμβαση.

Συμπέρασμα

Η SPAIRE επιτρέπει την ολική αρθροπλαστική ισχίου με διατήρηση σημαντικών μυών και τενόντων. Όταν η πλήρης τεχνική δεν είναι δυνατή, η οπίσθια προσπέλαση με διατήρηση του απιοειδούς προσφέρει μια εναλλακτική που προστατεύει αυτόν τον ιδιαίτερα σημαντικό τένοντα.

Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από την ανατομία και τις ανάγκες κάθε ασθενούς. Μια ορθοπεδική αξιολόγηση μπορεί να καθορίσει την καταλληλότερη χειρουργική στρατηγική.

Το κείμενο έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την προσωπική ιατρική συμβουλή, την εξέταση ή τις μετεγχειρητικές οδηγίες της θεραπευτικής σας ομάδας.

Αξιόπιστες πηγές

• Total Hip Replacement. AAOS OrthoInfo.
• Hanly RJ, et al. SPAIRE (Save Piriformis and Internus, Repair Externus): a modified posterior approach for total hip replacement — αρχική τεχνική περιγραφή. Hip International.
• Τυχαιοποιημένη μελέτη SPAIRE, 2024.
• Tan TL, et al. Piriformis-sparing total hip arthroplasty. The Journal of Arthroplasty.

The post Ολική αρθροπλαστική ισχίου με την τεχνική SPAIRE appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση. Ο υπέρηχος και η μαγνητική χρησιμοποιούνται επιλεγμένα για να συμπληρώσουν και να τεκμηριώσουν τον κλινικό έλεγχο, ιδιαίτερα πριν από έγχυση ή χειρουργείο. Η αντιμετώπιση αρχίζει συνήθως με αποφόρτιση και κατάλληλα υποδήματα. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, μπορεί να συζητηθεί έγχυση κορτιζόνης. Όταν ο πόνος παραμένει έντονος και περιορίζει τη βάδιση παρά τη συντηρητική προσπάθεια, η νευρεκτομή αποτελεί την κύρια χειρουργική λύση.

Τι είναι το νεύρωμα Morton;

Ανάμεσα στα μετατάρσια περνούν τα κοινά πελματιαία δακτυλικά νεύρα, τα οποία δίνουν αισθητικότητα στα γειτονικά δάκτυλα. Στο νεύρωμα Morton ένα από αυτά τα νεύρα ερεθίζεται και αναπτύσσει πάχυνση του ιστού γύρω του. Η συχνότερη θέση είναι το τρίτο μεσομετατάρσιο διάστημα — ανάμεσα στο τρίτο και το τέταρτο δάκτυλο — χωρίς να αποκλείεται άλλη θέση.

[ΕΙΚΟΝΑ 1 ΕΔΩ — Image 1.png: ανατομία του νευρώματος Morton]

Ο όρος «νεύρωμα» μπορεί να δημιουργήσει ανησυχία, όμως εδώ δεν περιγράφει κακοήθη όγκο. Πρόκειται περισσότερο για χρόνια πιεστική βλάβη του νεύρου, η οποία μπορεί να δίνει πόνο, κάψιμο και αισθητικές ενοχλήσεις προς τα δάκτυλα.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα διαφέρουν σε ένταση, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν:

• καυστικό ή διαξιφιστικό πόνο στο μπροστινό μέρος του πέλματος,
• πόνο που αντανακλά προς δύο γειτονικά δάκτυλα,
• μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αίσθηση «ηλεκτρισμού»,
• αίσθημα ότι υπάρχει πετραδάκι, κόμπος ή δίπλωμα της κάλτσας κάτω από το πόδι,
• επιδείνωση με στενά παπούτσια, ψηλό τακούνι, παρατεταμένη ορθοστασία ή βάδιση,
• προσωρινή ανακούφιση όταν αφαιρεθεί το παπούτσι και αποφορτιστεί το πρόσθιο πόδι.

[ΕΙΚΟΝΑ 2 ΕΔΩ — Image 2.png: περιοχή πόνου και μουδιάσματος]

Συνήθως δεν υπάρχει εμφανής διόγκωση εξωτερικά. Ο πόνος μπορεί αρχικά να είναι διαλείπων και να εμφανίζεται μόνο με συγκεκριμένα υποδήματα ή δραστηριότητες. Με τον χρόνο, σε ορισμένους ανθρώπους γίνεται συχνότερος και περιορίζει περισσότερο τη βάδιση.

Γιατί εμφανίζεται;

Δεν υπάρχει πάντοτε μία μοναδική αιτία. Η επικρατέστερη εξήγηση είναι ότι το νεύρο υφίσταται επαναλαμβανόμενη πίεση και ερεθισμό ανάμεσα στις κεφαλές των μεταταρσίων και στους γειτονικούς συνδέσμους.

Παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν είναι:

• στενά ή μυτερά παπούτσια που συμπιέζουν τα δάκτυλα,
• ψηλά τακούνια που μεταφέρουν περισσότερο φορτίο στο πρόσθιο πόδι,
• δραστηριότητες με επαναλαμβανόμενη φόρτιση του πρόσθιου ποδιού,
• ανατομικά ή μηχανικά χαρακτηριστικά του άκρου ποδός,
• συνυπάρχουσες παραμορφώσεις, όπως βλαισός μέγας δάκτυλος ή σφυροδακτυλία.

Οι παράγοντες αυτοί δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους τη διάγνωση. Αποτελούν στοιχεία που αξιολογούνται μαζί με τη θέση και τον χαρακτήρα του πόνου.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η κλινική εξέταση είναι το βασικό βήμα. Ο ορθοπεδικός εξετάζει πού ακριβώς εντοπίζεται ο πόνος, ποια υποδήματα ή δραστηριότητες τον προκαλούν και αν συνυπάρχουν μουδιάσματα. Με πίεση στο ύποπτο μεσομετατάρσιο διάστημα μπορεί να αναπαραχθεί ο χαρακτηριστικός πόνος. Μερικές φορές γίνεται αντιληπτό ένα κλικ, το οποίο υποστηρίζει τη διάγνωση, χωρίς όμως να είναι απαραίτητο σε κάθε ασθενή.

Πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση έδειξε ότι κανένα μεμονωμένο σύμπτωμα ή κλινικό τεστ δεν αρκεί πάντοτε μόνο του. Η αξιολόγηση γίνεται συνδυαστικά, με βάση το ιστορικό, την εξέταση και —όπου χρειάζεται— την απεικόνιση.

Χρειάζεται υπέρηχος ή μαγνητική τομογραφία;

Το ιστορικό και η κλινική εξέταση είναι τα σημαντικότερα στοιχεία της διάγνωσης. Ο υπέρηχος και η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιούνται επιλεγμένα για να συμπληρώσουν και να τεκμηριώσουν τον κλινικό έλεγχο, να εντοπίσουν το εύρημα και να αξιολογήσουν τις υπόλοιπες δομές του πρόσθιου ποδιού — ιδιαίτερα πριν από έγχυση ή χειρουργείο. Μια απλή ακτινογραφία μπορεί επίσης να ζητηθεί για να αποκλειστούν οστικές αιτίες πόνου. Ο υπέρηχος και η μαγνητική έχουν καλή διαγνωστική απόδοση όταν εκτελούνται και ερμηνεύονται κατάλληλα.

Το μέγεθος ενός ευρήματος στην απεικόνιση δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα. Η απόφαση θεραπείας βασίζεται κυρίως στη συσχέτιση του ευρήματος με τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση.

Τι άλλο μπορεί να προκαλεί παρόμοιο πόνο;

Ο πόνος στο πρόσθιο μέρος του ποδιού δεν σημαίνει αυτομάτως νεύρωμα Morton. Παρόμοια εικόνα μπορεί να εμφανιστεί σε:

• μεσομετατάρσια θυλακίτιδα,
• μηχανική μεταταρσαλγία,
• βλάβη της πελματιαίας πλάκας,
• αρθρίτιδα ή υμενίτιδα μεταταρσιοφαλαγγικής άρθρωσης,
• κάταγμα κόπωσης,
• περιφερική νευροπάθεια ή άλλο νευρικό ερεθισμό.

Η σωστή διάκριση έχει σημασία, επειδή μια θεραπεία που στοχεύει το νεύρο δεν θα λύσει έναν πόνο που προέρχεται από διαφορετική δομή.

Ποια είναι η αρχική αντιμετώπιση;

Η πρώτη προσέγγιση είναι συνήθως η μείωση της μηχανικής πίεσης στο πρόσθιο πόδι. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:

• παπούτσια με φαρδύ χώρο για τα δάκτυλα,
• χαμηλότερο τακούνι και επαρκή απορρόφηση κραδασμών,
• αποφυγή του υποδήματος ή της δραστηριότητας που προκαλεί σταθερά τα συμπτώματα,
• κατάλληλη μεταταρσική υποστήριξη, τοποθετημένη πίσω από τις κεφαλές των μεταταρσίων και όχι ακριβώς πάνω στο επώδυνο σημείο.

[ΕΙΚΟΝΑ 3 ΕΔΩ — Image 3.png: κατάλληλο φαρδύ και ακατάλληλο στενό υπόδημα]

Τα μέτρα αυτά είναι περισσότερο χρήσιμα όταν εφαρμόζονται νωρίς και προσαρμόζονται στη μηχανική του συγκεκριμένου ποδιού. Δεν υπάρχει ένα ίδιο πέλμα ή ένα ίδιο παπούτσι που να ταιριάζει σε όλους.

Πότε μπορεί να βοηθήσει η έγχυση κορτιζόνης;

Η τοπική έγχυση κορτιζόνης μπορεί να συζητηθεί όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά την αποφόρτιση και την αλλαγή υποδημάτων. Στόχος είναι να μειωθεί η φλεγμονώδης αντίδραση γύρω από το νεύρο και να υποχωρήσει ο πόνος.

[ΕΙΚΟΝΑ 4 ΕΔΩ — Image 4.png: τοπική έγχυση στο πρόσθιο πόδι]

Η έγχυση κορτιζόνης μπορεί κάποιες φορές να μειώσει τα συμπτώματα βραχυπρόθεσμα. Δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα σε όλους.

Η έγχυση δεν αποτελεί εγγύηση οριστικής λύσης ούτε πρέπει να επαναλαμβάνεται χωρίς σαφή ιατρική αιτιολόγηση. Η επιλογή της, ο τρόπος καθοδήγησης και οι ειδικές προφυλάξεις αποφασίζονται μετά από κλινική αξιολόγηση.

Πότε συζητείται το χειρουργείο;

Το χειρουργείο εξετάζεται όταν:

• ο πόνος παραμένει παρά μια εύλογη συντηρητική προσπάθεια,
• η βάδιση, η εργασία ή οι καθημερινές δραστηριότητες περιορίζονται ουσιαστικά,
• η διάγνωση είναι αρκετά σαφής και έχουν αξιολογηθεί άλλες αιτίες μεταταρσαλγίας,
• ο ασθενής κατανοεί τι μπορεί να προσφέρει η επέμβαση και τι αλλαγή αισθητικότητας αναμένεται.

Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο μέγεθος που αναγράφεται σε έναν υπέρηχο ή μια μαγνητική. Βασίζεται στο σύνολο: συμπτώματα, κλινικά ευρήματα, επίδραση στην καθημερινότητα και ανταπόκριση στα προηγούμενα μέτρα.

Νευρεκτομή: η κύρια χειρουργική επιλογή

Στη νευρεκτομή αφαιρείται το παθολογικά ερεθισμένο τμήμα του κοινού δακτυλικού νεύρου. Ο σκοπός είναι να πάψει το νεύρο να αποτελεί την πηγή του καυστικού και διαξιφιστικού πόνου. Η επέμβαση πραγματοποιείται συνήθως ως χειρουργείο ημέρας και η προσπέλαση επιλέγεται ανάλογα με την περίπτωση και την τεχνική του χειρουργού.

[ΕΙΚΟΝΑ 5 ΕΔΩ — Image 5.png: σχηματική απεικόνιση νευρεκτομής]

Επειδή αφαιρείται ένα αισθητικό νεύρο, αναμένεται μόνιμη μείωση της αισθητικότητας ή μούδιασμα σε μια μικρή περιοχή ανάμεσα στα αντίστοιχα δάκτυλα. Συνήθως αυτό δεν ενοχλεί ιδιαίτερα τους περισσότερους ασθενείς και, στις διαθέσιμες μακροχρόνιες σειρές, δεν φαίνεται να μειώνει συνολικά την ικανοποίησή τους. Σπανιότερα μπορεί να είναι αισθητό ή ενοχλητικό.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί αποσυμπίεση, κατά την οποία διατέμνεται ο σύνδεσμος που πιέζει το νεύρο και το νεύρο διατηρείται. Πρόκειται για διαφορετική επέμβαση από τη νευρεκτομή. Η νευρεκτομή παραμένει η συχνότερα περιγραφόμενη και πιο καθιερωμένη χειρουργική επιλογή όταν η συντηρητική αντιμετώπιση έχει αποτύχει.

Τι να περιμένω μετά τη νευρεκτομή;

Το ακριβές μετεγχειρητικό πρωτόκολλο εξαρτάται από την προσπέλαση, το τραύμα και τις οδηγίες του χειρουργού. Συνήθως χρησιμοποιείται ειδικό μετεγχειρητικό υπόδημα, με έμφαση στην ανάρροπη θέση του ποδιού τις πρώτες ημέρες για τον περιορισμό του οιδήματος. Η φόρτιση και η επιστροφή σε κανονικό παπούτσι αυξάνονται σταδιακά.

Η βελτίωση του νευρικού πόνου μπορεί να γίνει αντιληπτή νωρίς, αλλά το χειρουργικό οίδημα χρειάζεται χρόνο για να υποχωρήσει. Η επιστροφή στην εργασία και στις δραστηριότητες εξαρτάται από το είδος της εργασίας, το υπόδημα και την πορεία επούλωσης.

Πιθανές επιπλοκές, με απλά λόγια

Η νευρεκτομή έχει γενικά προβλέψιμο στόχο και συχνά προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση. Πέρα από το αναμενόμενο μούδιασμα, μπορεί να εμφανιστούν παροδικό οίδημα, ευαισθησία της ουλής ή καθυστέρηση επούλωσης. Λιγότερο συχνά μπορεί να υπάρξει λοίμωξη, επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος ή ένα επώδυνο νεύρωμα κολοβώματος. Οι πιθανότητες και η αντιμετώπισή τους συζητούνται εξατομικευμένα πριν από το χειρουργείο.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι το νεύρωμα Morton καρκίνος;

Όχι. Παρά την ονομασία του, δεν είναι κακοήθης όγκος. Είναι πάχυνση και ερεθισμός ενός αισθητικού νεύρου στο πρόσθιο πόδι.

Μπορεί να φύγει μόνο με αλλαγή παπουτσιών;

Όχι. Η αλλαγή παπουτσιών δεν εξαφανίζει την πάχυνση του νεύρου. Μπορεί όμως να μειώσει τη μηχανική πίεση και, σε ορισμένους ασθενείς, να περιορίσει τα συμπτώματα.

Είναι απαραίτητη η μαγνητική τομογραφία;

Το ιστορικό και η κλινική εξέταση είναι τα σημαντικότερα στοιχεία. Η μαγνητική και ο υπέρηχος χρησιμοποιούνται επιλεγμένα για να συμπληρώσουν και να τεκμηριώσουν τη διάγνωση, ιδιαίτερα πριν από έγχυση ή χειρουργείο.

Η κορτιζόνη θεραπεύει οριστικά το πρόβλημα;

Μπορεί να μειώσει τον πόνο, αλλά το αποτέλεσμα διαφέρει. Σε μερικούς ασθενείς η ανακούφιση είναι σημαντική, ενώ σε άλλους είναι προσωρινή ή ανεπαρκής.

Θα έχω μούδιασμα μετά τη νευρεκτομή;

Ναι, κάποια μόνιμη μείωση της αισθητικότητας ανάμεσα στα αντίστοιχα δάκτυλα είναι αναμενόμενη, επειδή αφαιρείται τμήμα αισθητικού νεύρου. Συνήθως αφορά μικρή περιοχή και δεν ενοχλεί ιδιαίτερα τους περισσότερους ασθενείς, αν και σπανιότερα μπορεί να γίνει αισθητή ή ενοχλητική.

Πότε χρειάζεται ορθοπεδική αξιολόγηση;

Αξίζει να εξεταστείτε όταν ο πόνος επιμένει, επανέρχεται συχνά, συνοδεύεται από μούδιασμα ή σας αναγκάζει να αλλάζετε τρόπο βάδισης και δραστηριότητες. Έντονος πόνος μετά από τραυματισμό, σημαντικό πρήξιμο, ερυθρότητα, πυρετός ή αδυναμία φόρτισης χρειάζονται πιο άμεση αξιολόγηση, επειδή μπορεί να οφείλονται σε διαφορετικό πρόβλημα.

Ο Dr. Γιώργος Χλωρός παρέχει χειρουργική θεραπεία για το νεύρωμα Morton. Η κατάλληλη επιλογή γίνεται μετά από εξατομικευμένη ορθοπεδική εκτίμηση και συζήτηση των ρεαλιστικών προσδοκιών.

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.

Βιβλιογραφία

1. Matthews BG, et al. Diagnostic Accuracy of Subjective Features and Physical Examination Tests for Morton Neuroma: A Systematic Review. Foot & Ankle Orthopaedics. 2024.

2. Bignotti B, et al. Ultrasound versus magnetic resonance imaging for Morton neuroma: systematic review and meta-analysis. European Radiology. 2015.

3. Thomson CE, et al. Methylprednisolone injections for the treatment of Morton neuroma: a patient-blinded randomized trial. Journal of Bone and Joint Surgery American Volume. 2013.

4. Lizano-Díez X, et al. Corticosteroid Injection for the Treatment of Morton’s Neuroma: A Prospective, Double-Blinded, Randomized, Placebo-Controlled Trial. Foot & Ankle International. 2017.

5. Choi JY, et al. Corticosteroid Injection for Morton’s Interdigital Neuroma: A Systematic Review. Clinics in Orthopedic Surgery. 2021.

6. Kasparek M, Schneider W. Surgical treatment of Morton’s neuroma: clinical results after open excision. International Orthopaedics. 2013.

7. Lee KT, et al. Long-term results of neurectomy in the treatment of Morton’s neuroma: more than 10 years’ follow-up. Foot & Ankle Specialist. 2011.

The post Νεύρωμα Morton: Συμπτώματα, Διάγνωση & Χειρουργείο appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Αν υπάρχει υποψία ρήξης, χρειάζεται έγκαιρη εξέταση από ορθοπεδικό. Η θεραπεία δεν σημαίνει υποχρεωτικά χειρουργείο: τόσο η συντηρητική αντιμετώπιση όσο και η χειρουργική αποκατάσταση μπορούν να βοηθήσουν στην επαναφορά της λειτουργίας του ποδιού. Η επιλογή εξαρτάται από τη ρήξη, τη γενική υγεία, τις ανάγκες της καθημερινότητας και της άθλησης και τη δυνατότητα του ασθενούς να ακολουθήσει με συνέπεια την αποκατάσταση.

Τι είναι ο Αχίλλειος τένοντας και τι σημαίνει ρήξη;

Ο Αχίλλειος τένοντας βρίσκεται πίσω από την ποδοκνημική και ενώνει τους μύες της γάμπας με την πτέρνα. Μας επιτρέπει να σηκώνουμε τη φτέρνα και να δίνουμε ώθηση στο σώμα.

Στην πλήρη ρήξη κόβεται όλο το πάχος του τένοντα, ενώ στη μερική ρήξη ορισμένες ίνες παραμένουν ακέραιες. Η διαφορά δεν κρίνεται με ασφάλεια μόνο από την ένταση του πόνου. Ακόμη και σε πλήρη ρήξη μπορεί να διατηρείται κάποια κίνηση, επειδή συμμετέχουν και άλλοι μύες.

Η ρήξη δεν είναι το ίδιο με την τενοντοπάθεια του Αχίλλειου. Η τενοντοπάθεια συνήθως προκαλεί σταδιακό πόνο και δυσκαμψία, ενώ η ρήξη έχει συχνότερα σαφή στιγμή τραυματισμού και άμεση απώλεια της ώθησης.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά συμπτώματα;

Τα συχνότερα σημεία είναι:

• ξαφνικός πόνος πίσω από τον αστράγαλο ή χαμηλά στη γάμπα,
• ένας ξαφνικός ήχος ή αίσθηση σαν «κρακ» ή «ποπ»,
• αίσθηση χτυπήματος ή κλωτσιάς από πίσω, σαν κάποιος να μας έδωσε κλωτσιά.
• πρήξιμο και μελανιά,
• αδυναμία φυσιολογικής ώθησης στο βήμα,
• δυσκολία να σηκωθεί κανείς στις μύτες του τραυματισμένου ποδιού,
• βάδισμα χωρίς τη φυσιολογική ώθηση ή με αστάθεια.

Ο πόνος μπορεί να υποχωρήσει γρήγορα και ο τραυματίας ίσως καταφέρνει να περπατήσει. Αυτό δεν αποκλείει τη ρήξη. Μπορεί επίσης να ψηλαφάται ένα κενό λίγο πάνω από την πτέρνα, αν και το πρήξιμο συχνά το κρύβει.

Τι να κάνετε αμέσως

Σταματήστε την άθληση και μην προσπαθείτε επανειλημμένα να σταθείτε στις μύτες. Πατήστε το τραυματισμένο πόδι όσο το δυνατόν λιγότερο, κρατήστε το ψηλά και βάλτε πάγο τυλιγμένο σε πετσέτα για σύντομα διαστήματα. Μην τεντώνετε τη γάμπα και μην πιέζετε το πέλμα προς τα πάνω. Ζητήστε την ίδια ημέρα ή το συντομότερο δυνατόν εξέταση από ορθοπεδικό με εμπειρία στις παθήσεις της ποδοκνημικής και του Αχίλλειου τένοντα, ώστε το πόδι να προστατευθεί σωστά και να σχεδιαστούν τα επόμενα βήματα.

Πώς συμβαίνει;

Η ρήξη συμβαίνει συχνά σε σπριντ, απότομη αλλαγή κατεύθυνσης, άλμα ή προσγείωση, όπως στο ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, το βόλεϊ και το τένις. Μπορεί όμως να προκληθεί και από πτώση ή παραπάτημα· δεν αφορά μόνο τους αθλητές.

Η ηλικία, μια παλαιότερη βλάβη του τένοντα, ορισμένα νοσήματα και κάποια φάρμακα —ιδίως οι κινολόνες— έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας τέτοιος παράγοντας προκάλεσε τη ρήξη στον συγκεκριμένο ασθενή.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Όταν η ρήξη είναι πρόσφατη και έχει τυπική εικόνα, το ιστορικό και η κλινική εξέταση συνήθως αρκούν. Ο ορθοπεδικός συγκρίνει τα δύο πόδια, παρατηρεί τη θέση του πέλματος, ψηλαφεί τον τένοντα και ελέγχει τη δύναμη και το βάδισμα.

Βασικό μέρος της εξέτασης είναι η δοκιμασία Thompson, δηλαδή η συμπίεση της γάμπας από τον γιατρό. Αν το πέλμα δεν κινηθεί προς τα κάτω, υπάρχει ισχυρή υποψία πλήρους ρήξης. Το αποτέλεσμα αξιολογείται μαζί με τα υπόλοιπα ευρήματα και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για αυτοδιάγνωση.

Πότε χρειάζεται υπέρηχος ή μαγνητική τομογραφία;

Η κλινική εξέταση παραμένει η βάση της διάγνωσης, αλλά συνήθως χρειάζεται και απεικονιστικός έλεγχος για να χαρτογραφηθεί η βλάβη. Για τη λεπτομερή εκτίμηση του τένοντα, η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής στην κλινική μας προσέγγιση. Δείχνει το επίπεδο και την έκταση της ρήξης, αν είναι μερική ή πλήρης, καθώς και την κατάσταση του υπόλοιπου τένοντα, στοιχεία χρήσιμα ιδίως για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό. Ο υπέρηχος μπορεί επίσης να δείξει το σημείο και το μέγεθος της βλάβης, ενώ η ακτινογραφία ζητείται αν υπάρχει υποψία κατάγματος ή οστικής απόσπασης.

Συντηρητική αντιμετώπιση ή χειρουργείο;

Δεν υπάρχει μία σωστή επιλογή για όλους. Τόσο η συντηρητική αντιμετώπιση όσο και το χειρουργείο αποτελούν δόκιμες λύσεις. Κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά, με βάση το είδος, το σημείο και τη χρονιότητα της ρήξης, την απόσταση των άκρων και την ποιότητα των ιστών. Μετρούν επίσης η ηλικία, η δραστηριότητα, το επάγγελμα, οι αθλητικές απαιτήσεις, το κάπνισμα, ο διαβήτης, η κατάσταση του δέρματος και της κυκλοφορίας και η δυνατότητα σωστής αποκατάστασης.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Η συντηρητική αντιμετώπιση δεν είναι απλή αναμονή. Αρχικά, το πόδι προστατεύεται με τα δάκτυλα στραμμένα προς τα κάτω. Έπειτα χρησιμοποιείται ειδική μπότα με σφήνες, το πάτημα αυξάνεται προοδευτικά και η θέση του ποδιού αλλάζει σταδιακά. Η φυσικοθεραπεία βοηθά να επανέλθουν η κίνηση, η δύναμη, η ισορροπία και η λειτουργικότητα.

Ενώ αποφεύγεται το χειρουργείο σε αυτή την περίπτωση, πάντοτε υπάρχει όμως πιθανότητα επαναρήξης, επιμήκυνσης του τένοντα ή αδυναμίας στην ώθηση. Η μέθοδος είναι τεκμηριωμένη επιλογή για κατάλληλους ασθενείς, όταν αρχίζει έγκαιρα και ακολουθείται με συνέπεια.

Χειρουργική αποκατάσταση

Στο χειρουργείο, τα άκρα του τένοντα επανασυνδέονται και συρράπτονται. Η επέμβαση μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη ανοικτή τομή, διαδερμικά ή με άλλη ελάχιστα επεμβατική τεχνική. Η επιλογή εξατομικεύεται ανάλογα με το σημείο και τη μορφή της ρήξης, την απόσταση των άκρων και την ποιότητα των ιστών του τένοντα, τη χρονιότητα και την κατάσταση του δέρματος. Σε παλαιότερες ρήξεις ο τένοντας μπορεί να έχει βραχυνθεί και να έχει αναπτυχθεί ουλώδης ιστός, οπότε ίσως χρειαστεί διαφορετική προσέγγιση.

Το χειρουργείο συζητείται συχνότερα σε υγιείς, πολύ δραστήριους ασθενείς, όταν η ισχυρή ώθηση είναι σημαντική, καθώς και σε καθυστερημένες ρήξεις ή επαναρήξεις. Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο επαναρήξης, έχει όμως κινδύνους όπως λοίμωξη, δυσκολία επούλωσης και κάκωση νεύρου. Χρειάζεται πάντοτε αποκατάσταση, η οποία σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να είναι κάπως συντομότερη από τη συντηρητική θεραπεία.

Πώς εξελίσσεται η αποκατάσταση;

Δεν ακολουθούν όλοι το ίδιο χρονοδιάγραμμα. Η πορεία εξαρτάται από τη ρήξη, τον ασθενή, τη θεραπεία και την ανταπόκρισή του. Οι χρόνοι στο διαδίκτυο είναι μόνο μια τάξη μεγέθους, όχι προσωπικό πρόγραμμα. Η αποκατάσταση προχωρά σε φάσεις:

1. Προστασία. Σωστή θέση του ποδιού, έλεγχος πόνου και πρηξίματος και ασφαλής μετακίνηση.
2. Κίνηση και πάτημα. Προοδευτική φόρτιση μέσα στην μπότα και κίνηση μόνο στο επιτρεπόμενο εύρος.
3. Βάδισμα και δύναμη. Σταδιακή έξοδος από την μπότα, φυσιολογικό βάδισμα, ενδυνάμωση της γάμπας και ισορροπία.
4. Άθληση. Άρσεις πτέρνας, τρέξιμο, άλματα και αλλαγές κατεύθυνσης προστίθενται σταδιακά, όταν έχουν αποκατασταθεί η δύναμη, ο έλεγχος και η αντοχή.

Η πρώιμη αποκατάσταση είναι σημαντική είτε γίνει χειρουργείο είτε όχι. Όμως «πρώιμη» δεν σημαίνει διατάσεις χωρίς προστασία ή ελεύθερη άσκηση. Αν το πέλμα κινηθεί πολύ γρήγορα προς τα πάνω, ο τένοντας μπορεί να επιμηκυνθεί και να μειωθεί η δύναμη της ώθησης, οπότε χρειάζεται μεγάλη προσοχή και επιμέλεια από την πλευρά του ασθενούς.

Ενδεικτικά, η μπότα χρησιμοποιείται συχνά για 8–10 εβδομάδες και το αθλητικό παπούτσι μπαίνει γύρω στις 8–12 εβδομάδες. Ελαφρύ τρέξιμο μπορεί να αρχίσει στους 4–6 μήνες και αθλήματα με άλματα ή αλλαγές κατεύθυνσης στους 6–12 μήνες. Η πλήρης επάνοδος μπορεί να χρειαστεί έναν χρόνο ή περισσότερο.

Επιστροφή σε εργασία, οδήγηση και άθληση

Η καθιστική εργασία μπορεί, ανάλογα με τον πόνο, το πρήξιμο και τη μετακίνηση, να αρχίσει στις πρώτες 2–8 εβδομάδες. Η χειρωνακτική εργασία, η πολύωρη ορθοστασία και η μεταφορά βάρους συνήθως απαιτούν 12–16 εβδομάδες και σταδιακή επάνοδο.

Δεν οδηγείτε όσο φοράτε γύψο ή μπότα. Η οδήγηση εξετάζεται συνήθως μετά την αφαίρεση της μπότας, περίπου στις 9–12 εβδομάδες, όταν μπορείτε να κάνετε με ασφάλεια απότομο φρενάρισμα. Αν η ρήξη είναι αριστερά και το αυτοκίνητο αυτόματο, μπορεί να επιτραπεί νωρίτερα· το χειροκίνητο κιβώτιο απαιτεί καλή λειτουργία και των δύο ποδιών. Η άθληση αρχίζει έπειτα από αρκετούς μήνες και προχωρά σταδιακά.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;

Ορισμένα συμπτώματα χρειάζονται άμεση εκτίμηση. Ζητήστε ιατρική βοήθεια για δύσπνοια, πόνο στο στήθος, αιμόπτυση, τάση για λιποθυμία ή νέο έντονο πρήξιμο με πόνο στη γάμπα. Επικοινωνήστε επίσης χωρίς καθυστέρηση για πυρετό, υγρό ή κοκκινίλα γύρω από το τραύμα, αλλαγή στο χρώμα ή στη θερμοκρασία του ποδιού, επίμονο μούδιασμα ή ξαφνική απώλεια λειτουργικότητας.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να περπατήσω αν έχει κοπεί ο Αχίλλειος;

Μπορεί να καταφέρνετε να περπατήσετε, επειδή βοηθούν άλλοι μύες, αλλά αυτό δεν αποκλείει την πλήρη ρήξη. Μην συνεχίζετε να πατάτε το πόδι χωρίς προστασία και ιατρική οδηγία. Χρειάζεται άμεση αξιολόγηση και κατάλληλη ακινητοποίηση.

Κάθε πλήρης ρήξη χρειάζεται χειρουργείο;

Όχι. Η συντηρητική αντιμετώπιση είναι τεκμηριωμένη επιλογή για κατάλληλους ασθενείς και το χειρουργείο επίσης αποτελεί δόκιμη λύση. Η απόφαση εξαρτάται από τη μορφή και τη χρονιότητα της ρήξης, την ποιότητα του τένοντα, τη δραστηριότητα, το επάγγελμα, τη γενική υγεία και τη δυνατότητα σωστής αποκατάστασης.

Είναι η μαγνητική τομογραφία απαραίτητη;

Συνήθως επιλέγουμε μαγνητική τομογραφία για να δούμε με ακρίβεια το επίπεδο και την έκταση της ρήξης, αν είναι μερική ή πλήρης και ποια είναι η κατάσταση του υπόλοιπου τένοντα. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη και στον προεγχειρητικό σχεδιασμό.

Τι γίνεται αν η διάγνωση καθυστερήσει;

Όταν η διάγνωση καθυστερεί, χρειάζεται το συντομότερο δυνατόν εξειδικευμένη εκτίμηση. Η δημιουργία ουλώδους ιστού, η απόσταση ανάμεσα στα δύο άκρα και η επιμήκυνση του τένοντα μπορούν να αλλάξουν το πλάνο θεραπείας και να κάνουν αναγκαία τη χειρουργική αποκατάσταση.

Πότε θεωρείται ασφαλής η επιστροφή στο άθλημα;

Όταν έχει επανέλθει το φυσιολογικό βάδισμα χωρίς πόνο ή χωλότητα και η γάμπα έχει αρκετή δύναμη και αντοχή. Αξιολογούνται επίσης οι άρσεις πτέρνας στο ένα πόδι, η ισορροπία, το τρέξιμο, τα άλματα, οι προσγειώσεις και οι αλλαγές κατεύθυνσης. Η επιστροφή γίνεται σταδιακά, πρώτα στην προπόνηση και έπειτα σε πλήρη συμμετοχή.

Πότε χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση;

Η εξέταση από εξειδικευμένο ορθοπεδικό είναι απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία ρήξης, καθυστέρηση στη διάγνωση ή δίλημμα μεταξύ συντηρητικής αντιμετώπισης και χειρουργείου. Ο γιατρός αξιολογεί τη μορφή και τη χρονιότητα της βλάβης, την κατάσταση του τένοντα και τις ανάγκες του ασθενούς. Με βάση τη συνολική εικόνα καταρτίζεται εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας και αποκατάστασης.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εξέταση, διάγνωση ή θεραπευτική σύσταση.

Dr. Γιώργος Χλωρός

Σχετικό βίντεο: Μαρτυρία ασθενούς: χειρουργείο για ρήξη Αχίλλειου τένοντα – Dr. Γιώργος Χλωρός

The post Ρήξη Αχίλλειου τένοντα: συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Το γάγγλιο καρπού (ή αλλιώς γαγγλιακή κύστη) είναι η πιο συχνή μάζα (εξόγκωμα) πού εμφανίζεται στο χέρι. Το γάγγλιο καρπού είναι στην ουσία μια κύστη από νερό. Δεν είναι καρκινική μάζα και στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι αβλαβής. Εμφανίζεται σε διάφορες θέσεις αλλά πιο συχνά αναπτύσσονται στο πίσω μέρος του καρπού (ραχιαία επιφάνεια). Αυτές οι κύστεις είναι γεμάτες υγρό και μπορούν γρήγορα να εμφανιστεί να εξαφανιστεί ή να αλλάξει μέγεθος. Πολλές φορές δεν απαιτείται θεραπεία. Ωστόσο, εάν η κύστη είναι επώδυνη και παρεμποδίζεται η λειτουργικότητα του χεριού ή για αισθητικούς λόγους, υπάρχουν διάφορες επιλογές θεραπείας.

Εικόνα 1: Γάγγλιο στην πίσω επιφάνεια του καρπού.

Γάγγλιο καρπού – Περιγραφή

Το γάγγλιο είναι σαν ένα μπαλόνι γεμάτο νερό. Αναπτύσσεται από τους ιστούς που περιβάλλουν μία άρθρωση όπως οι σύνδεσμοι η τα έλυτρα των τενόντων και ο αρθρικός υμένας. Μέσα στο “μπαλόνι” υπάρχει ένα παχύρευστο υγρό σα τζελ που προέρχεται από την άρθρωση.

Εκεί στις μπορούν να εμφανιστούν σε αρκετές από τις αρθρώσεις του χεριού και του καρπού.

Γάγγλιο καρπού – Αιτία

Δεν είναι γνωστό γιατί σχηματίζεται ένα γάγγλιο. Είναι πιο συχνό σε ανθρώπους μεταξύ 15 και 40 ετών ενώ οι γυναίκες προσβάλλονται πιο συχνά από τους άντρες. Υπάρχουν επίσης κάποιες κύστες που αναπτύσσονται στις άκρες των δακτύλων κοντά στο νύχι και συνδέονται συνήθως με αρθρίτιδα στην άρθρωση του δαχτύλου και είναι πιο συχνές σε γυναίκες ηλικίας μεταξύ 40 και 70 ετών.

Γάγγλιο καρπού – Συμπτώματα

Τα περισσότερα γάγγλια φαίνονται σαν εξογκώματα. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν προκαλούν άλλα συμπτώματα εκτός από το εξόγκωμα αλλά Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να ασκήσουν πίεση στα γειτονικά νεύρα και να προκαλέσουν πόνο ή και μυρμήγκιασμα.

Εάν η γαγγλιακη κυστη είναι μεγάλη ακόμα και αν δεν είναι επώδυνη μπορεί να ενοχλεί αισθητικά.

Γάγγλιο καρπού – Διάγνωση

Ο γιατρός σας θα ρωτήσει το ιατρικό ιστορικό:

• Πόσο καιρό έχετε το γάγγλιο;
• Είναι επώδυνο;
• Εμφανίστηκε σταδιακά ή ξαφνικά;
• Έχει αλλάξει σε μέγεθος;

Ο γιατρός θα ψηλαφίσει την μάζα και κάποιες φορές μπορεί να ρίξει ένα φως για να δει εάν αυτή είναι γεμάτη με υγρό. Αυτή η απλή δοκιμασία μπορεί να βοηθήσει να διαπιστώσει ο γιατρός εάν πρόκειται πραγματικά μία κύστη και όχι ένας συμπαγής όγκος.

Γάγγλιο καρπού – Απεικονιστικές εξετάσεις

Ακτινογραφία: η ακτινογραφία δεν θα δει την γαγγλιακη κυστη αλλά μπορεί να αποκλειστεί μία άλλη πάθηση όπως η αρθρίτιδα του χεριού ή του καρπού ή κάποιος όγκος των οστών.

Μαγνητική τομογραφία και υπερηχογράφημα: αυτές οι δύο απεικονιστικές δοκιμασίες μπορούν να δείξουν καλύτερα τους μαλακούς ιστούς. Ιδιαίτερα χρειάζεται μαγνητική τομογραφία, εάν αποφασίσετε να αφαιρέσετε την κύστη χειρουργικά ώστε ο χειρουργός να δει ποιες δομές περνούν γύρω από την κύστη.

Γάγγλιο καρπού – Συντηρητική (μη χειρουργική) αντιμετώπιση

Η αρχική θεραπεία της γαγγλιακής κύστης είναι μη χειρουργική, και περιλαμβάνει:

• Ακινητοποίηση: ένας νάρθηκας μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα και να προκαλέσει μείωση του μεγέθους του γαγγλίου. Αυτό συμβαίνει γιατί η δραστηριότητα συχνά προκαλεί αύξηση του μεγέθους του γαγγλίου γεγονός που μπορεί να αυξήσει την πίεση στα γειτονικά νεύρα προκαλώντας πόνο.
• Αναρρόφηση: Εάν το γάγγλιο προκαλεί μεγάλο πόνο ή περιορίζει σοβαρά τις δραστηριότητες το υγρό μπορεί να αναρροφηθεί από αυτό. (Εικόνα 2) Δυστυχώς η αναρρόφηση συχνά αποτυγχάνει να εξαλείψει το επειδή η ρίζα δηλαδή η σύνδεση του με την άρθρωση δεν αφαιρείται. Επειδή η ρίζα δεν αφαιρείται η κύστη θα ξαναγεμίσει πάλι. Είναι όπως ένα ζιζάνιο που θα αναπτυχθεί ξανά Εάν δεν αντιμετωπιστεί η ρίζα του. Η αναρρόφηση συχνά ενδείκνυται για τα γάντια που βρίσκονται στο πάνω μέρος του καρπού. Για τα γάγγλια στην πλευρά της παλάμης του καρπού μπορεί να είναι δύσκολη η αναρρόφηση λόγω της εγγύτητας τους σε μεγάλα αγγεία και νεύρα (Εικόνα 3).

Εικόνα 2: Αναρρόφηση γαγγλίου.

Εικόνα 3: Γάγγλιο στην παλαμιαία επιφάνεια του καρπού.

Γάγγλιο καρπού – Χειρουργική αντιμετώπιση

Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει χειρουργική επέμβαση Εάν τα συμπτώματα σας δεν ανακουφιστούν με μη χειρουργικές μεθόδους ή εάν το γάγγλιο επανέλθει μετά την αναρρόφηση. Η διαδικασία για την αφαίρεση μιας γαγγλιακής κύστης ονομάζεται εκτομή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η εκτομή εξαλείφει ριζικά το πρόβλημα καθώς κυριολεκτικά το “εκριζώνει”. Δηλαδή όχι μόνο αφαιρούμε το μπαλόνι αλλά και τη ρίζα του μπαλονιού που συνδέεται με την άρθρωση. Έτσι είναι πάρα πολύ δύσκολο να υπάρξει υποτροπή. Ακόμη όμως και μετά την εκτομή υπάρχει πάντα μία μικρή πιθανότητα να επιστρέψει το γάγγλιο.

Είναι συνήθως μία διαδικασία πού γίνεται αυθημερόν και ο ασθενής πηγαίνει σπίτι την ημέρα της χειρουργικής επέμβασης μετά από μία περίοδο επιτήρησης. Συνήθως μπορείτε να συνεχίσετε τις κανονικές δραστηριότητές σας δύο έως έξι εβδομάδες μετά τη διαδικασία.

Γάγγλιο καρπού – Αποτελέσματα

Οι γαγγλιακές κύστεις σπάνια, έως ποτέ, προκαλούν μόνιμη αναπηρία. Οι κύστεις που δεν υποχωρούν από μόνες τους και είναι συμπτωματικές σχεδόν πάντα ανταποκρίνονται στη χειρουργική επέμβαση. Στη σπάνια περίπτωση υποτροπής μετά την επέμβαση, μπορεί να γίνει χειρουργική επέμβαση αναθεώρησης για να αφαιρεθεί ξανά η κύστη. Μετά την αφαίρεση, η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών βιώνει ανακούφιση από τα συμπτώματα.

Ποιο είναι το κόστος της επέμβασης για το γάγγλιο καρπού;

Για αυτού του είδους την επέμβαση το κόστος είναι πάρα πολύ προσιτό και περιλαμβάνει:

1) Το κόστος των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν στο χειρουργείο,

2) Τα έξοδα παραμονής στο νοσοκομείο,

3) Την αμοιβή της ομάδας των ιατρών.
Το ασφαλιστικό σας ταμείο (ΕΟΠΥΥ) θα καλύψει ένα μέρος των εξόδων, ενώ αν έχετε ιδιωτική ασφάλεια, συμβουλευτείτε τον ασφαλιστή σας για τους όρους και τις καλύψεις του συμβολαίου σας.

Για το γάγγλιο καρπού, συμβουλευτείτε τον ορθοπεδικό Γ. Χλωρό

Εάν αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε από τα συμπτώματα που περιγράφονται παραπάνω, μπορεί να ωφεληθείτε από αξιολόγηση του εξειδικευμένου ορθοπεδικού χειρουργού Γεωργίου Χλωρού.

• Ο χειρουργός, έχοντας τις απαραίτητες πιστοποιήσεις USMLE/ECFMG, διαθέτει πλήρη άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Pennsylvania License: MD465887).
• Έχει μείνει συνολικά στο Εξωτερικό για 17 χρόνια.
• Έχει αποκτήσει πολύχρονη εμπειρία και εκπαίδευση στα μεγαλύτερα ορθοπεδικά κέντρα των Ηνωμένων Πολιτειών.
• Έχει πραγματοποιήσει πολύ μεγάλο όγκο επιτυχημένων χειρουργικών επεμβάσεων στην Αμερική, καθώς και στην Μεγάλη Βρετανία όπου εργάσθηκε μετά το πέρας της εκπαίδευσής του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα

1 Ganglion cyst – BMJ Best Practice – reviewed by George Chloros, MD https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/984

Ο κ. Χλωρός έχει εγκρίνει ως κριτής περιεχομένου τις τελευταίες κατευθυντήριες γραμμές (“BMJ Best Practice”) για την αντιμετώπιση για το γάγγλιο καρπού στο παγκόσμια έγκυρο ιατρικό περιοδικό BMJ: “British Medical Journal” .

2 Wikipedia https://el.wikipedia.org/wiki/Γάγγλιο_του_καρπού#:~:text=Το Γάγγλιο του καρπού είναι,και περιέxει ζελατινώδες θυλακικό υγρό.

The post Γάγγλιο Καρπού appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.

Στα αρχικά στάδια, η αντιμετώπιση είναι μη χειρουργική. Εάν η συντηρητική θεραπεία αποτύχει χρειάζεται ένα απλό χειρουργείο το οποίο ανακουφίζει τα συμπτώματα και σε έμπειρα χέρια έχει εξαιρετικά αποτελέσματα.

Εικόνα 1: Τενοντίτιδα Αντίχειρα – Τενοντίτιδα De Quervain. Ο βραχύς εκτείνων και μακρύς απαγωγός του αντίχειρα εκφυλίζονται και φλεγμαίνουν με τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις.

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Ανατομία

Η Τενοντίτιδα Αντίχειρα – τενοντίτιδα De Quervain προσβάλλει τους δύο κύριους τένοντες του αντίχειρα που βοηθούν ώστε να τον απομακρύνουν από τον δείκτη. Αυτοί οι δύο τένοντες προκύπτουν από τους μύες του αντιβραχίου και στη συνέχεια τρέχουν μαζί σε μια θήκη (έλυτρο) που τους κρατά κοντά στο οστό καθώς περνούν από την πλευρά του αντίχειρα του καρπού στο χέρι.

Οι τένοντες είναι δομές σαν σχοινά που αγκυροβολούν στο οστό και συνδέουν τους μύες με το οστό. Έτσι επιτρέπουν στον μυ να τραβήξει και να κινήσει το οστό. Οι τένοντες καλύπτονται από ένα ολισθηρό και λεπτό στρώμα μαλακού ιστού που ονομάζεται υμένας. Αυτό το στρώμα παρέχει θρεπτικά συστατικά στους τένοντες και τους επιτρέπει να γλιστρούν εύκολα μέσα από το περίβλημα που τους περιβάλλει (έλυτρο ή θήκη).

Οποιοδήποτε πρήξιμο των τενόντων και/ή πάχυνση του περιβλήματος μπορεί να οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου οι τένοντες δεν εφαρμόζουν πλέον καλά μέσα στο έλυτρο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αυξημένη τριβή και πόνο με ορισμένες κινήσεις του αντίχειρα και του καρπού.

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Αιτίες

• Η τενοντίτιδα του De Quervain είναι συχνή και μπορεί να προκληθεί από υπερβολική χρήση του αντίχειρα και του καρπού.
• Επίσης σχετίζεται με την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό, όταν η γυναίκα σηκώνει το μωρό συχνά με τα χέρια της.
• Τα άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα μπορεί να είναι πιο ευαίσθητα στην τενοντίτιδα του De Quervain.
• Η πάθηση είναι πιο συχνή σε άτομα ηλικίας 40 και 50 ετών και επηρεάζει περισσότερες γυναίκες παρά άνδρες.

Εικόνα 2: Είναι συχνό στις γυναίκες που θηλάζουν να αυξάνεται η πιθανότητα να αποκτήσουν Τενοντίτιδα του De Quervain, καθώς σηκώνουν το μωρό πολύ συχνά και έτσι υποφέρουν οι τένοντες στο χέρι.

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Συμπτώματα

• Μπορεί να αισθανθείτε πόνο στην πλευρά του αντίχειρα του καρπού. Αυτό είναι το κύριο σύμπτωμα. Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί είτε σταδιακά είτε ξαφνικά. Ξεκινά από τον καρπό και μπορεί να ταξιδέψει μέχρι το αντιβράχιο. Ο πόνος είναι συνήθως χειρότερος όταν χρησιμοποιείτε το χέρι και τον αντίχειρα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πιάνετε και/ή σηκώνετε με δύναμη αντικείμενα ή στρίβετε τον καρπό.
• Μπορεί να δείτε πρήξιμο στην πλευρά του αντίχειρα του καρπού.
• Ο πόνος και το πρήξιμο μπορεί να δυσκολέψουν την κίνηση του αντίχειρα και του καρπού σας.

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Διάγνωση

Για να διαγνώσει ο γιατρός σας τενοντίτιδα του De Quervain, μπορεί να αγγίξει την πλευρά του αντίχειρα του καρπού σας, αναζητώντας πόνο και πρήξιμο.

Εικόνα 3: Τενοντίτιδα του De Quervain: η περιοχή με κόκκινο μπορεί να έχει πόνο και οίδημα.

Μπορεί να σας ζητηθεί να κάνετε τη δοκιμασία Finkelstein/Eichhoff, η οποία περιλαμβάνει την τοποθέτηση του αντίχειρά σας στην παλάμη σας, το πιάσιμο του με τα άλλα δάχτυλά σας και την κάμψη του καρπού σας προς το μικρό σας δάχτυλο.

Το τεστ είναι θετικό, υποδεικνύοντας ότι μπορεί να έχετε τενοντίτιδα του De Quervain, εάν αισθανθείτε πόνο κατά τη δοκιμασία αυτή.

Εικόνα 4: Δοκιμασία Finkelstein/Eichhoff, η οποία είναι θετική όταν υπάρχει τενοντίτιδα του De Quervain.

Τενοντίτιδα αντίχειρα Αντιμετώπιση

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Μη Χειρουργική Θεραπεία

• Νάρθηκας: Ένας αφαιρούμενος νάρθηκας που κρατά τον καρπό ίσιο και τον αντίχειρα σε άνετη θέση μπορεί να βελτιώσει τον πόνο, ειδικά όταν φοριέται τη νύχτα.
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ): Μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του οιδήματος και στην ανακούφιση του πόνου.
• Τροποποίηση δραστηριότητας: Η αποφυγή δραστηριοτήτων που προκαλούν πόνο και οίδημα μπορεί να επιτρέψει στα συμπτώματα να υποχωρήσουν από μόνα τους.
• Κορτικοστεροειδή: Μια ένεση κορτικοστεροειδών στο έλυτρο του τένοντα μπορεί να είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της πάθησης μειώνοντας το πρήξιμο και ανακουφίζοντας τον πόνο. Μία ή 2 ενέσεις έχει αποδειχθεί ότι ανακουφίζουν την πάθηση στο 50 έως 80% των ασθενών.

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Χειρουργική Θεραπεία

Χειρουργική επέμβαση μπορεί να συνιστάται εάν τα συμπτώματα είναι σοβαρά ή δεν βελτιώνονται με μη χειρουργική αντιμετώπιση. Ο στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι να απελευθερώσει το έλυτρο του τένοντα για να δημιουργήσει περισσότερο χώρο για τους ερεθισμένους τένοντες. Με αυτό τον τρόπο, τα συμπτώματα της τενοντίτιδας του De Quervain ανακουφίζονται. Ο ασθενής φεύγει την ίδια μέρα από το νοσοκομείο και η αποκατάσταση είναι σχεδόν άμεση.

Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) – Αποτελέσματα

Οι περισσότεροι ασθενείς με τενοντίτιδα του De Quervain τα πάνε πολύ καλά και τελικά ανακουφίζονται από τα συμπτώματά τους με μη χειρουργική ή/και χειρουργική θεραπεία. Το 50 έως 80% των ασθενών μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς μη χειρουργικά με νάρθηκες, ΜΣΑΦ και ενέσεις. Οι υπόλοιποι ασθενείς ανταποκρίνονται εξαιρετικά στη χειρουργική επέμβαση.

Ποιο είναι το κόστος της επέμβασης για την Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain) ;

Για αυτού του είδους την επέμβαση το κόστος είναι πάρα πολύ προσιτό και περιλαμβάνει:

1) Το κόστος των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν στο χειρουργείο,

2) Τα έξοδα παραμονής στο νοσοκομείο,

3) Την αμοιβή της ομάδας των ιατρών.
Το ασφαλιστικό σας ταμείο (ΕΟΠΥΥ) θα καλύψει ένα μέρος των εξόδων, ενώ αν έχετε ιδιωτική ασφάλεια, συμβουλευτείτε τον ασφαλιστή σας για τους όρους και τις καλύψεις του συμβολαίου σας.

Συμβουλευτείτε τον ορθοπεδικό Γ. Χλωρό

Εάν αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε από τα συμπτώματα που περιγράφονται παραπάνω, μπορεί να ωφεληθείτε από αξιολόγηση του εξειδικευμένου ορθοπεδικού χειρουργού Γεωργίου Χλωρού.

• Ο χειρουργός, έχοντας τις απαραίτητες πιστοποιήσεις USMLE/ECFMG, διαθέτει πλήρη άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Pennsylvania License: MD465887).
• Έχει μείνει συνολικά στο Εξωτερικό για 17 χρόνια.
• Έχει αποκτήσει πολύχρονη εμπειρία και εκπαίδευση στα μεγαλύτερα ορθοπεδικά κέντρα των Ηνωμένων Πολιτειών.
• Έχει πραγματοποιήσει πολύ μεγάλο όγκο επιτυχημένων χειρουργικών επεμβάσεων στην Αμερική, καθώς και στην Μεγάλη Βρετανία όπου εργάσθηκε μετά το πέρας της εκπαίδευσής του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα για την Τενοντίτιδα Αντίχειρα (τενοντίτιδα De Quervain)

1 Chloros GD, Themistocleous GS, Papagelopoulos PJ, Khaldi L, Efstathopoulos DG, Soucacos PN. Osteoid osteoma of the radial styloid mimicking de quervain tenosynovitis. South Med J. 2007 Oct;100(10):1045-7. doi: 10.1097/SMJ.0b013e3181514ad5. PMID: 17943054.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17943054/

Συχνές Ερωτήσεις

Τενοντίτιδα αντίχειρα ναρθηκας – Χρειάζεται;

Στην οξεία φάση, και σε αρχικό στάδιο, ένας νάρθηκας για τενοντίτιδα αντίχειρα αποτελεί ενδεδειγμένη θεραπεία, καθώς θα ακινητοποιήσει τον αντίχειρα και θα τον ξεκουράσει, βοηθώντας έτσι την φλεγμονή να υποχωρήσει. Αποτελεί μια από τις θεραπείες “πρώτης γραμμής” για την τενοντίτιδα αντίχειρα.

Τενοντίτιδα αντίχειρα φυσικοθεραπεία – Χρειάζεται;

Η φυσικοθεραπεία για τενοντίτιδα αποτελεί μία από τις ακρογωνιαίες λίθους της θεραπείας.

The post Τενοντίτιδα καρπού DeQuervain appeared first on Dr. Χλωρός Γιώργος.